Tüketici markete döndü, yapay zekadan tasarruf bekliyor

Gıda Perakendecileri Derneği'nin (GPD) düzenlediği 12. Ortak Gelişim Kongresi’nde açıklanan NielsenIQ’nun yaptığı araştırma alışveriş alışkanlıklarındaki değişimi ortaya koydu. Açık pazarların payı yüzde 37’ye gerilerken hipermarket ciroları yüzde 9 arttı. Her 10 tüketiciden 7’sinin kullandığı yapay zekadan öncelikli beklenti ise somut tasarruf oldu

Gıda Perakendecileri Derneği (GPD) tarafından on ikincisi düzenlenen Ortak Gelişim Kongresi, İstanbul'da sektörün tüm önemli paydaşlarını bir araya getirdi. "Hazır Mıyız?" temasıyla gerçekleştirilen bu yılki kongre, değişen toplum dinamikleri, hızlı dönüşüm süreçleri, artan tehditler ve gelişen fırsatlar ışığında gıda ekosisteminin geleceğini kapsamlı bir şekilde ele aldı. Tüketici davranışlarından yapay zekânın yükselişine, gıda arz güvenliğinden sürdürülebilir tarımsal üretime ve genç istihdamına kadar geniş bir yelpazede stratejik konular, sektörün önde gelen temsilcileri tarafından masaya yatırıldı.

Gıda Güvenliği ve Arz Güvenliği: Tarladan Sofraya Kesintisiz İzlenebilirlik

Kongrenin açılış konuşmasını yapan GPD Yönetim Kurulu Başkanı Alp Önder Özpamukçu, gıda güvenliği ve arz güvenliğinin sadece sektör için değil, ülke ekonomisi ve toplumsal refah için de en kritik stratejik konular arasında yer aldığını vurguladı. İklim değişikliği, kuraklık, su kaynaklarının azalması, jeopolitik gelişmeler ve tedarik zincirindeki kırılganlıkların gıda arzını doğrudan etkilediğine dikkat çeken Özpamukçu, güvenilir gıdaya erişimin güvence altına alınabilmesi için tarladan sofraya uzanan tüm süreçlerde eksiksiz izlenebilirliğin sağlanmasının zorunlu olduğunu belirtti.

Gıda güvenliğinin, zincirin tek bir halkasına bırakılamayacak kadar önemli olduğunu ifade eden Özpamukçu, üreticiden işleyiciye, lojistikten perakendeciye kadar tüm paydaşların sorumluluk üstlendiği bütüncül bir sistemin gerekliliğini dile getirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın B-Reçete uygulamasının üretim güvenliği ve izlenebilirlik açısından atılmış önemli bir adım olduğunu kaydetti. Ayrıca, gıda kaybı ve israfıyla mücadelenin ekonomik bir zorunluluk olduğunu vurgulayarak, doğru talep tahmini, etkin stok yönetimi, soğuk zincir koruması, uygun ambalajlama ve raf ömrü yönetiminin gıda kaynaklarının korunmasındaki hayati rolüne dikkat çekti.

Tarım: Ülke Ekonomisinin Stratejik Yatırım Alanı Olmalı

GPD Başkanı Özpamukçu'nun konuşmasında öne çıkan bir diğer önemli başlık ise tarım ve hayvancılığın geleceğiydi. Gıda perakendeciliği faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 80'inin tarımsal üretimle doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Özpamukçu, tarımın yalnızca desteklenmesi gereken bir sektör olmaktan öte, ülkenin ekonomik kalkınmasının ve gıda güvenliğinin stratejik motorlarından biri olarak ele alınması gerektiğinin altını çizdi.

Tarım yatırımlarının geri dönüş sürelerinin doğru planlama, verimlilik artışı ve üretim kayıplarının azaltılmasıyla oldukça kısalabildiğini, hatta bazı projelerde bir yılın altında geri dönüş elde etmenin mümkün olduğunu ifade etti. Tarımın stratejik bir yatırım alanı olarak görülmesi gerektiğini dile getiren Özpamukçu, tarımsal yatırımların sadece üretimi değil; gıda sanayisini, lojistiği, ambalajı, teknolojiyi ve perakendeyi de güçlendirdiğini vurguladı. Üretim verimliliğinin artırılması, arz sürekliliğinin sağlanması ve üreticinin doğru planlamayla desteklenmesinin gıda maliyetleri üzerindeki baskıyı önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti.

Yerel Üreticiye Pazar Erişimi, Kooperatiflere Ölçek Çağrısı

Kongrenin önemli gündem maddelerinden biri de yerel üretimin güçlendirilmesi ve üreticilerin ulusal ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilir yapılar oluşturmasıydı. Özpamukçu, kooperatiflerin sadece sayıca artmasının yeterli olmadığını, profesyonel yönetim anlayışıyla ölçek ekonomisi oluşturabilen, ortak üretim, depolama, lojistik ve pazarlama faaliyetlerini etkin bir şekilde yürüten organizasyonlara dönüşmesi gerektiğini vurguladı.

Avrupa Birliği'nde tarımsal ürünlerin pazarlanmasında kooperatiflerin payının yüzde 40 civarında iken, Türkiye'de bu oranın yüzde 5'in altında olduğuna dair değerlendirmeleri paylaşan Özpamukçu, üreticilerin pazarlık gücünü artıran ve pazara düzenli, kaliteli ürün sunabilen modellerin geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti. GPD'nin 12 farklı ilde gerçekleştirdiği üretici buluşmalarıyla yerel üreticilerin ulusal perakende zincirlerine erişimini desteklediğini belirten Özpamukçu, üreticilerin sadece ürün tedarikçisi olarak kalmayıp kendi markalarıyla katma değer yaratabilen, ihracata açılabilen işletmelere dönüşmesinin önemini vurguladı.

50 Binden Fazla Satış Noktası ve 500 Bini Aşan İstihdamla Güçlü Ekonomik Ekosistem

Organize gıda perakendesinin ülke ekonomisindeki stratejik rolü de kongrede öne çıkan konular arasında yer aldı. Sektörün yalnızca satış noktalarından ve doğrudan istihdamdan ibaret olmadığı; tarımdan sanayiye, lojistikten ambalaja, teknolojiden finans ve hizmet sektörüne kadar geniş bir ekonomik ekosistemi desteklediği vurgulandı.

GPD üyelerinin Türkiye'nin 81 ilinde 50 binden fazla satış noktası ve 500 bini aşan istihdam gücüne sahip olduğunu belirten Özpamukçu, organize gıda perakendesinin üreticiden sanayiciye, çiftçiden lojistikçiye kadar binlerce işletmenin faaliyetlerine önemli katkılar sağladığını ifade etti. Sektörün yatırım yapabilmesi, istihdam yaratabilmesi ve verimliliğini artırabilmesi için finansman, enerji, kira, işçilik ve lojistik maliyetlerinin yanı sıra düzenlemelerde öngörülebilirliğin önemine de dikkat çekti. GPD'nin beklentisinin ayrıcalık değil, yatırım ve uzun vadeli planlamayı mümkün kılan, standart ve öngörülebilir bir iş ortamı olduğunu vurguladı.

Tüketici Markete Döndü: Perakende Trendleri ve Yapay Zeka Beklentileri

Kongre programında sektörün geleceğini şekillendiren farklı başlıklar, özel konuşmalar ve panellerle detaylıca ele alındı. NIQ Türkiye yöneticileri Didem Şekerel Erdoğan ve Serhat Sükan, alışverişçi ve perakende trendleri üzerinden 2027 öngörülerini paylaştı. Araştırma, Türkiye’de gıda alışverişi trafiğinin açık pazarlardan modern ticarete ve geleneksel dükkanlara doğru kaydığını gösterdi; geçtiğimiz 4 hafta içinde açık pazarları tercih edenlerin oranı yüzde 37’ye geriledi. Ayrıca, 2 bin 500 metrekare üzerindeki hipermarketlerin ciro bakımından bir önceki yıla göre yüzde 9 artış gösterdiği kaydedildi. Perakendede ciro ağırlığını en çok artıran kategoriler ise dondurulmuş gıda, paketli ekmek, özel peynirler, tereyağı ve yoğurt oldu.

Yapay zekâ destekli alışverişin sadece bir trend değil, deneyimin ayrılmaz bir parçası haline geldiği belirtilen raporda, her 10 tüketiciden 7'sinin geçtiğimiz ay içerisinde yapay zeka uygulamalarını en az bir kere kullandığı ortaya kondu. Tüketicilerin yapay zekadan en çok "somut tasarruf" beklentisi olduğu vurgulandı. Yapay zekânın bireysel yetkinliklerden kurumsal karar alma süreçlerine uzanan etkisi, Migros Grubu Bilgi Teknolojileri ve İş Geliştirme Genel Müdür Yardımcısı Kerim Tatlıcı moderasyonunda, Obase CEO ve Kurucu Ortağı Bülent Dal ile Colendi CEO ve Kurucu Ortağı Bülent Tekmen'in katılımıyla gerçekleştirilen panelde derinlemesine ele alındı.

İnsan Kaynağı ve Genç İstihdamı: Geleceğin Yetenekleri Sektöre Kazandırılıyor

İnsan kaynağı ve genç istihdamı da kongrenin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. CarrefourSA Pazarlama ve Kurumsal İletişim Grup Müdürü Melis Karatay Ebin moderatörlüğünde, A101 İnsan Kaynakları Genel Müdürü Esra Dirik ve BETAM Araştırmacısı Dr. Luis Pinedo Caro’nun katılımıyla düzenlenen “Bir Kuşağı Kaybetmeden Kariyerin Yeni Tarifi” başlıklı panelde, genç işsizliğine yönelik çözüm önerileri, değişen çalışma beklentileri ve geleceğin yeteneklerinin sektöre kazandırılması konuları değerlendirildi.

Ortak Gelişim: Geleceği Birlikte İnşa Etmek

GPD'nin 2012 yılından bu yana gıda perakendeciliği ve gıda hizmet sektörünün gelişimine katkı sağlamak amacıyla çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Özpamukçu, Ortak Gelişim Kongresi'nin yalnızca bir sektör buluşması değil, paydaşlar arasında ortak aklı ve iş birliğini güçlendiren bir platform olduğunu vurguladı. Kongrenin temel mesajını ise şu sözlerle özetledi: “Bugün mesele yalnızca değişime ayak uydurmak değil. Değişimi doğru okuyabilmek, önceden hazırlık yapmak ve geleceği birlikte şekillendirebilmek. Hiçbirimiz bu dönüşümü tek başımıza gerçekleştiremeyiz. Birlikte düşünmek, birlikte üretmek, birlikte gelişmek ve birlikte değer yaratmak zorundayız.” GPD, 12. Ortak Gelişim Kongresi ile gıda güvenliği, arz güvenliği, sürdürülebilir üretim, verimlilik, yerel üreticinin desteklenmesi ve sektör paydaşları arasındaki iş birliğini geleceğin ortak gündemi olarak bir kez daha güçlü bir şekilde öne çıkardı.

Benzer Videolar