Temmuz Ayı Dış Ticaret Verileri: Türkiye'den Rekor İhracat ve Küresel Zorluklara Karşı İstikrarlı Duruş

Türkiye'nin Temmuz ayı dış ticaret performansına dair kritik veriler, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin ev sahipliğinde TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen basın toplantısında kamuoyu ile paylaşıldı. Açıklanan rakamlar, küresel çapta yaşanan ekonomik ve jeopolitik çalkantılara rağmen Türkiye ekonomisinin gösterdiği direnci ve ihracatta elde edilen başarıları gözler önüne serdi.

Küresel Ekonomik Gündem: Jeopolitik Riskler ve Ham Madde Fiyatlarındaki Dalgalanmalar

Bakan Bolat, toplantıdaki konuşmasında, dünya ekonomisinin 2026 yılına yönelik artan korumacılık eğilimleri ve jeopolitik gerilimlerin gölgesinde ilerlediğini vurguladı. Özellikle Şubat sonunda Körfez bölgesinde başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Körfez ülkelerine yayılmasının küresel ekonomiyi derinden etkilediğini belirtti. Bu durumun başta enerji, petrokimya ürünleri ve gübre gibi temel endüstriyel ham maddelerde ve üretim girdilerinde ciddi fiyat artışlarına yol açtığını ve küresel arz/tedarik zincirlerinde önemli aksaklıkların yaşandığını ifade etti.

Geçici ateşkesin enerji fiyatlarında kısa süreli bir düşüş sağlamasına rağmen, Temmuz ayının ilk haftalarından itibaren ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanması, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın şiddetlenmesi ve Karadeniz'deki deniz taşımacılığına yönelik saldırıların başlaması gibi faktörler, küresel ticareti olumsuz etkiledi. Bakan Bolat, bu gelişmelerin navlun ve sigorta maliyetlerinde dikkat çekici artışlara neden olduğunu belirtti.

Ayrıca Kızıldeniz'de Husilerin petrol gemilerine yönelik gerçekleştirdiği saldırılara değinen Bolat, Körfez, Karadeniz ve Kızıldeniz bölgelerinde devam eden bu kritik süreçlerin bir an önce son bulmasını temenni ettiklerini dile getirdi. Bu bağlamda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanlığı'nın uluslararası alanda yoğun diplomatik çaba sarf ettiğinin altını çizdi.

İstihdamda Rekor Düşüş ve Beklenenin Altında Enflasyon Performansı

Bakan Bolat, ülke ekonomisine dair sevindirici haberleri de paylaştı. Geçtiğimiz hafta açıklanan yüzde 7,6'lık işsizlik oranı, 2005 yılından bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak tarihe geçti. Bolat, bu düşüşün, istihdam sayısının 32 milyon 733 bine ulaşarak 33 milyon sınırına dayanmasıyla birlikte işsiz sayısının 2,5 milyona doğru gerilemesi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Bugün açıklanan Temmuz ayı enflasyon rakamlarına da değinen Bolat, değerlendirmelerinde şu noktalara dikkat çekti:

“Küresel savaşların enerji fiyatları ve ulaştırma sektörü üzerindeki olumsuz etkileri ile Karadeniz ülkeleri başta olmak üzere bazı endüstriyel ve tarımsal ham maddelerdeki fiyat artışlarına rağmen, Temmuz ayı enflasyon gerçekleşmesi beklentilerin altında seyretmiştir. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), aylık bazda Temmuz'da yüzde 1,78'e gerileyerek geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 2,06'lık orana kıyasla daha iyi bir performans sergilemiştir. Yıllık TÜFE ise Haziran'daki yüzde 32,11 seviyesinden yüzde 31,75'e düşüş göstermiştir.”

Temmuz İhracatında Üç Farklı Rekor Kırıldı: Hedef 400 Milyar Dolar Aşıldı

Ticaret Bakanı Bolat, Temmuz ayı ihracat rakamlarının sevindirici gelişmelere sahne olduğunu belirterek, Türkiye'nin dış ticaretteki güçlü performansını detaylandırdı:

• Tarihi Temmuz Rekoru: Temmuz ayı ihracatı, yüzde 2,9'luk (yaklaşık yüzde 3) artışla 25 milyar 600 milyon dolara ulaşarak tarihin en yüksek Temmuz ayı ihracatı rekorunu kırdı.
• Tüm Zamanların En Yüksek İkinci Aylık İhracatı: Bu rakam aynı zamanda tüm zamanların en yüksek ikinci aylık ihracatı olarak kayıtlara geçti.
• Yıllıklandırılmış Mal İhracatında Zirve: Yıllıklandırılmış mal ihracatı, 278,6 milyar dolarla bugüne kadar elde edilen en yüksek yıllık mal ihracat rakamına ulaştı.

Bakan Bolat, hizmetler ihracatında da önemli gelişmeler olduğunu, tahminlere göre Temmuz itibarıyla 122,6 milyar dolarlık bir yıllıklandırılmış hizmet ihracatı gerçekleşeceğini söyledi. Toplamda yıllıklandırılmış ihracatın 401,1 milyar dolara yükseldiğini (geçen ay 400,3 milyar dolar idi) belirten Bolat, bu rakamın da yeni bir rekor olduğunu ve Temmuz ayında toplamda üç farklı rekorun elde edildiğini vurguladı.

Temmuz ayında mal ihracatında 712 milyon dolarlık net bir artış yaşanırken, ithalat rakamları da yüzde 5,2'lik artışla 32 milyar 989 milyon dolar (yaklaşık 33 milyar dolar) olarak gerçekleşti.

Dış Ticaret Açığı ve Ocak-Temmuz Dönemi Değerlendirmesi: Kontrol Altında Bir Seyir

Bakan Bolat, Ocak-Temmuz dönemine ilişkin dış ticaret verilerini de açıkladı. Bu 7 aylık süreçte ihracat, yıllık bazda yüzde 3,4 artışla 161 milyar 601 milyon dolara ulaşırken, toplamda 5,3 milyar dolarlık bir artış kaydedildi.

Aynı dönemde ithalat ise yüzde 4,7 artarak 222 milyar 109 milyon dolara yükseldi ve net ithalat artışı 9,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bakan Bolat, Temmuz ayında dış ticaret açığının yüzde 14'lük bir artışla 7,3 milyar dolar olduğunu, Ocak-Temmuz döneminde ise bu açığın yüzde 8,2'lik artışla 60,5 milyar dolara ulaştığını bildirdi.

Son bir yıllık dönemde mal ihracatında 9 milyar 230 milyon dolarlık net artış yaşandığını ve bu artış oranının yüzde 3,4 olduğunu sözlerine ekledi.

Dış Ticaret Açığı Kontrol Altında: Parite ve Takvim Etkileri

Ticaret Bakanı Bolat, son bir yıllık dönemde net ithalatın 17,6 milyar dolar artışla yüzde 4,9'luk bir artış oranı sergilediğini ifade etti. Dış ticaret açığına ilişkin kritik değerlendirmelerde bulunan Bolat:

“Son bir yılın dış ticaret açığı rakamı 96,7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Geçen yıl sonu olan Aralık ayını 92,2 milyar dolarla tamamladığımızı göz önünde bulundurduğumuzda; bölgemizdeki savaşlar, enerji ve ham madde fiyatlarındaki olumsuz etkiler, navlun, sigorta ve taşımacılık maliyetlerindeki artışlara rağmen dış ticaret açığımızın son bir yılda yalnızca 4,4 milyar dolar artış kaydettiğini görüyoruz. Aralık ayına kıyasla ise 4 milyar 550 milyon dolarlık bir artış yaşanmıştır. Bu artış, küresel koşullar göz önüne alındığında tolere edilebilir bir düzeydedir ve dış ticaret açığı kontrol altında, istikrarlı seyrini sürdürmektedir.” açıklamasını yaptı.

Bakan Bolat, Temmuz ayında avro/dolar paritesinin ihracatçıların aleyhine bir seyir izlediğini belirtti. Geçen yıl 1,18 olan ortalamanın bu yıl 1,14'e gerilemesiyle 300 milyon dolarlık bir kayıp yaşandığını ifade etti. Ancak takvim etkisinin ise lehte çalıştığını, bir Cuma fazla günü ile bir Çarşamba eksik gününün neticesinde yaklaşık 500 milyon dolarlık bir pozitif etki sağlandığını dile getirdi. Böylece parite ve takvim etkilerinin toplamda yaklaşık 200 milyon dolar lehimize bir etki yarattığı belirtildi.