Gayrimenkul sektörü kira sözleşmelerinin e-Devlet’ten hazırlanmasına olumlu bakıyor
Hazine ve Maliye Bakanlığının kira sözleşmelerinin e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirmeye yönelik çalışması gayrimenkul sektörü temsilcileri ve tüketici derneklerince olumlu karşılandı
E-Devlet Kapısı üzerinden kira sözleşmelerinin güvenilir ve şeffaf bir şekilde hazırlanması dönemi başladı. Bakanlık tarafından 4 Kasım 2024 tarihinde ilk fazı vatandaşların hizmetine sunulan bu sistem, kira ilişkilerinde dijital bir dönüşümün kapılarını aralıyor. İlk aşamada, taşınmaz sahipleri e-Devlet üzerinden sözleşme hazırlayabiliyor ve kiracı ile varsa kefilin onayı da yine bu platform üzerinden alınabiliyor.
Uygulamanın ikinci fazı 9 Mayıs 2025'te devreye girerek, emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişilere de kira sözleşmesi hazırlama ve tarafların onayına sunma imkanı tanıdı. Kullanıcı talepleri doğrultusunda sürekli geliştirilen bu hizmet kapsamında "hata düzeltme" ve "güncelleme" gibi yeni fonksiyonlar da eklendi. Bu sayede, onaylanan sözleşmelerdeki yazım veya bilgi giriş hataları 15 gün içinde düzeltilebilirken, iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödeme detayları gibi bilgiler de kolayca güncel tutulabiliyor. Sistem ayrıca, zaman damgalı ve barkodlu "kira sözleşmesi belgesi" oluşturulmasına olanak tanıyarak, e-Devlet üzerinden doğrulama imkanı sunuyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın, kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirme çalışmaları, gayrimenkul sektörü temsilcileri ve tüketici dernekleri tarafından büyük bir ilgiyle karşılanıyor. Sektör temsilcileri, bu uygulamanın kayıt dışılığı engelleme, yetkisiz kiralamaların önüne geçme ve tarafların sözleşme kayıtlarını daha şeffaf tutabilmesi açısından olumlu bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak, belirli bir yaşın üzerindeki vatandaşların e-Devlet kullanımına yönelik bilgilendirilmesi gerektiği de vurgulanıyor.
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Genel Başkanı Hakan Akdoğan, sistemin zorunlu hale gelmesiyle sahte sözleşmelerin rahatça engellenebileceğini ve ev sahibinin gerçek malik olup olmadığının doğrulanabileceğini ifade ediyor. Akdoğan, "Kontrat kaybolmaz, taraflar ve kira bedeli kayıt altına girer. Uyuşmazlıklarda sözleşmenin tarihi ve içeriği konusunda ispat kolaylaşır. Bürokrasi azalır. Belki de en önemlisi, Türkiye'nin gerçek kira verisini ortaya çıkarabilecek çok güçlü bir veri tabanı oluşur," diyerek sistemin potansiyelini vurguluyor. Akdoğan, kayıt dışı kira gelirleriyle mücadelede ciddi kolaylık sağlayacağını ve e-kontratın yalnızca dijital bir sözleşme sistemi değil, aynı zamanda kira piyasasının şeffaflaşması ve vergi denetiminin güçlenmesi anlamına geldiğini belirtiyor. Ancak, sistemin özel şartlar, tahliye taahhüdü, depozito ve ticari kiralamalar gibi farklı kira ilişkilerine cevap verecek kadar esnek hale getirilmesi gerektiğini de ekliyor. Yetki belgeli emlak işletmelerine daha fazla yetki ve sorumluluk verilmesinin, uyuşmazlıkları önemli ölçüde azaltacağı kanaatinde olduklarını dile getiriyor.
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği Başkanı Mustafa Kemal Şahin, kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasının kira piyasasında güven, şeffaflık ve kayıtlılık açısından önemli bir dönüşüm sağlayacağını vurguluyor. İşlemlerin merkezi ve güvenli bir altyapı üzerinden yürütülmesinin önemli bir kazanım olduğunu belirten Şahin, kiracıların mülk sahibini güvenle doğrulayabileceğini, bu sayede sahte ilanların ve yetkisiz kiralamaların engelleneceğini dile getiriyor. Emlak danışmanlarının sisteme dahil edilmesini son derece önemli bulan Şahin, kiralama sürecinin doğru, güvenli ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesinde profesyonellerin kritik bir rol oynadığını belirtiyor. Tarafların aynı anda ve aynı yerde bulunmasına gerek kalmadan kira sözleşmesi sürecinin dijital ortamda yürütülebilmesinin önemli bir kolaylık sağladığını, e-Devlet altyapısının vatandaşlara daha yüksek bir güven duygusu verdiğini ve tüm sürecin dijital olarak kayıt altına alınmasının, ileride oluşabilecek tartışmalarda önemli bir kayıt oluşturduğunu ifade ediyor. Barkodlu ve zaman damgalı belge oluşturulmasının kira uyuşmazlıklarının önüne geçilmesi için önemli olduğunu da ekleyen Şahin, bu uygulamanın başarısının yalnızca zorunluluk getirilmesiyle değil, sistemin sahadaki ihtiyaçlara cevap vermesiyle mümkün olacağını dile getiriyor.
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük ise, kira sözleşmelerinin dijital olarak yapılabilmesinin internet kullanabilen kişiler için rahatlık, ancak kullanamayan kesimler için zor bir süreç olabileceğini ifade ediyor. Belirli bir yaşın üstündeki grupların e-Devlet kullanımında hala zorluk yaşadığına dikkat çeken Küçük, e-Devlet kullanımını öğretebilecek projelerin artırılması gerektiğini vurguluyor. Sistemin avantajları arasında sözleşmelerin muhafazasının kolaylaşması ve istenildiği zaman ulaşılabilmesi olduğunu belirten Küçük, "Kayıtlı ekonomi ve belgenin üretilmesi, sözleşmelerin muhafazası açısından mutlaka yararlı olacaktır," diyerek uygulamanın önemine işaret ediyor.
Bu dijitalleşme hamlesi, Türkiye'de gayrimenkul sektörünün şeffaflaşması, kayıt dışılığın azaltılması ve kira ilişkilerinde güvenin artırılması açısından büyük bir adım olarak görülüyor. E-Devlet kira sözleşmeleri, hem ev sahiplerine hem kiracılara hem de emlak profesyonellerine daha pratik, güvenli ve denetlenebilir bir kiralama deneyimi sunarak, geleceğin dijital kira piyasasının temelini atıyor.