{"id":1107,"date":"2026-01-28T12:00:17","date_gmt":"2026-01-28T09:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/2026\/01\/28\/ulke-adim-adim-karanliga-kolelik-sistemini-geri-getiriyorlar\/"},"modified":"2026-01-28T12:00:18","modified_gmt":"2026-01-28T09:00:18","slug":"ulke-adim-adim-karanliga-kolelik-sistemini-geri-getiriyorlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/2026\/01\/28\/ulke-adim-adim-karanliga-kolelik-sistemini-geri-getiriyorlar\/","title":{"rendered":"\u00dclke ad\u0131m ad\u0131m karanl\u0131\u011fa! K\u00f6lelik sistemini geri getiriyorlar"},"content":{"rendered":"<h2>Taliban&#8217;dan Yeni Ceza Kanunu: Afganistan&#8217;da Ayr\u0131mc\u0131 Hukuk ve K\u0131z \u00c7ocuklar\u0131na E\u011fitim Yasa\u011f\u0131 Derinle\u015fiyor<\/h2>\n<p>Afganistan&#8217;da Taliban y\u00f6netimi, bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na bir yenisini ekleyerek, toplumsal yap\u0131y\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirecek yeni bir ceza kanunu tasar\u0131s\u0131n\u0131 kamuoyuna sundu. Bu tasar\u0131, insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri ve uluslararas\u0131 camia taraf\u0131ndan, zaten k\u0131s\u0131tl\u0131 olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri daha da daraltan ve ayr\u0131mc\u0131 bir ceza sistemini kurumsalla\u015ft\u0131ran bir ad\u0131m olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<h3>Toplumu S\u0131n\u0131flara Ay\u0131ran Hukuk Sistemi<\/h3>\n<p>Yeni ceza kanunu tasar\u0131s\u0131, Afgan toplumunu adeta s\u0131n\u0131flara ay\u0131rarak su\u00e7lara verilecek cezalar\u0131 bu ayr\u0131mlara g\u00f6re belirliyor. Taslakta yer alan &#8220;efendi&#8221; ve &#8220;k\u00f6le&#8221; gibi ifadeler, modern uluslararas\u0131 hukuk ve insan haklar\u0131 normlar\u0131na tamamen ayk\u0131r\u0131 bulunuyor. \u00d6zellikle baz\u0131 maddelerde cezan\u0131n belirlenmesinin &#8220;k\u00f6lenin efendisine&#8221; b\u0131rak\u0131lmas\u0131, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 bir uygulama olarak nitelendirilerek b\u00fcy\u00fck tepki topluyor.<\/p>\n<p>Kanun tasar\u0131s\u0131ndaki teolojik temelli ayr\u0131cal\u0131klar, yarg\u0131daki e\u015fitsizli\u011fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor:<\/p>\n<ul>\n<li>Din alimleri taraf\u0131ndan i\u015flenen su\u00e7lar, genellikle sadece bir uyar\u0131 ile ge\u00e7i\u015ftirilecek.<\/li>\n<li>Toplumun se\u00e7kin tabakas\u0131 i\u00e7in mahkemeye \u00e7a\u011fr\u0131 ve hafif uyar\u0131lar gibi sembolik yapt\u0131r\u0131mlar \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/li>\n<li>Orta s\u0131n\u0131f su\u00e7lulara hapis cezalar\u0131 verilirken, en alt s\u0131n\u0131ftan gelen ki\u015filer i\u00e7in bu cezalara ek olarak bedensel yapt\u0131r\u0131mlar da uygulanacak.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Bu s\u0131n\u0131f temelli ve teolojik ayr\u0131cal\u0131klara dayal\u0131 cezaland\u0131rma sistemi, uluslararas\u0131 e\u015fitlik ve adil yarg\u0131lama ilkeleriyle taban tabana z\u0131t d\u00fc\u015fmesi nedeniyle insan haklar\u0131 kurulu\u015flar\u0131n\u0131n sert ele\u015ftirilerine maruz kal\u0131yor.<\/p>\n<h3>K\u0131z \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n E\u011fitim Hakk\u0131 Tamamen Engelleniyor<\/h3>\n<p>Bu ceza kanunu tasar\u0131s\u0131, Taliban&#8217;\u0131n e\u011fitim alan\u0131ndaki mevcut k\u0131s\u0131tlamalar\u0131yla da paralel ilerliyor ve \u00f6zellikle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitim hakk\u0131n\u0131 tamamen engelleyen politikalar\u0131n\u0131 peki\u015ftiriyor. Taliban, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ortaokul sonras\u0131 e\u011fitimini uzun s\u00fcredir yasaklam\u0131\u015f durumda. Afganistan, d\u00fcnya genelinde k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n sistematik olarak engellendi\u011fi tek \u00fclke olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. Bu yasak nedeniyle yakla\u015f\u0131k 2,2 milyon k\u0131z \u00e7ocu\u011fu e\u011fitimden mahrum kalmakta ve \u00fclkenin toplumsal ve ekonomik gelece\u011fi \u00fczerinde y\u0131k\u0131c\u0131 etkiler yaratmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctler, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n yeniden tan\u0131nmas\u0131 ve adil ceza uygulamalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in Taliban \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 art\u0131rsa da, hen\u00fcz somut bir ilerleme kaydedilemedi.<\/p>\n<h3>Kad\u0131nlara Y\u00f6nelik Toplumsal K\u0131s\u0131tlamalar Artarak Devam Ediyor<\/h3>\n<p>Taliban&#8217;\u0131n kad\u0131nlara ve k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131na y\u00f6nelik bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131, yeni ceza kanunu tasar\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok daha \u00f6tesine ge\u00e7erek geni\u015f bir \u00e7er\u00e7evede devam ediyor. \u00dclkede kad\u0131nlar\u0131n kamusal alandaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ciddi \u015fekilde k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f; \u00e7al\u0131\u015fma, serbest dola\u015f\u0131m ve e\u011fitim gibi temel haklar\u0131 ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f durumda. Afganistan, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n 12 ya\u015f sonras\u0131 e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n engellendi\u011fi ve kad\u0131nlar\u0131n sosyal ya\u015famdan d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclke olarak k\u00fcresel g\u00fcndemdeki yerini koruyor. Bu politikalar, uluslararas\u0131 arenada geni\u015f \u00e7apl\u0131 k\u0131namalara yol a\u00e7sa da, Taliban y\u00f6netiminden insan haklar\u0131na sayg\u0131 noktas\u0131nda hen\u00fcz bir geri ad\u0131m gelmedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Taliban&#8217;dan Yeni Ceza Kanunu: Afganistan&#8217;da Ayr\u0131mc\u0131 Hukuk ve K\u0131z \u00c7ocuklar\u0131na E\u011fitim Yasa\u011f\u0131 Derinle\u015fiyor Afganistan&#8217;da Taliban y\u00f6netimi, bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na bir yenisini ekleyerek, toplumsal yap\u0131y\u0131 k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirecek yeni bir ceza kanunu tasar\u0131s\u0131n\u0131 kamuoyuna sundu. Bu tasar\u0131, insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctleri ve uluslararas\u0131 camia taraf\u0131ndan, zaten k\u0131s\u0131tl\u0131 olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri daha da daraltan ve ayr\u0131mc\u0131 bir ceza sistemini kurumsalla\u015ft\u0131ran bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":1108,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[230,94,126,118,86,90,102],"class_list":["post-1107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-afganistan","tag-dunya","tag-egitim","tag-insan-haklari","tag-kadin","tag-politika","tag-yasam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1107"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1110,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1107\/revisions\/1110"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}