T\u00fcrkiye’de i\u015fsizlik sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00fcvencesini sa\u011flamak amac\u0131yla kurulan \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu, temellerini 8 Eyl\u00fcl 1999 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 4447 Say\u0131l\u0131 Kanun’dan almaktad\u0131r. Bu yasa, emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131n kademeli olarak art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Emeklilikte Ya\u015fa Tak\u0131lanlar (EYT) tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n merkezinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Fona prim toplama s\u00fcreci 1 Haziran 2000 tarihinde ba\u015flarken, i\u015fsizlik maa\u015f\u0131 \u00f6demeleri ise Mart 2002 itibar\u0131yla hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir. Fonun kurulu\u015f a\u015famas\u0131nda, i\u015f\u00e7ilerin br\u00fct \u00fccretleri \u00fczerinden %2 i\u015f\u00e7i primi, %3 i\u015fveren primi ve %2 devlet katk\u0131s\u0131 \u015feklinde kesintiler uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. 2004 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan d\u00fczenlemeyle bu oranlar, i\u015f\u00e7i primi i\u00e7in %1, i\u015fveren primi i\u00e7in %2 ve devlet katk\u0131s\u0131 i\u00e7in %1 olarak g\u00fcncellenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu’nun \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 ve veri eri\u015fimi konusunda ge\u00e7mi\u015fte \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim ya\u015fand\u0131. T\u00fcrkiye \u0130\u015f Kurumu (\u0130\u015eKUR), 2011 y\u0131l\u0131 sonuna kadar fonun t\u00fcm gelir ve giderlerini k\u00fcm\u00fclatif olarak yay\u0131mlamaktayd\u0131. Ancak 2012 y\u0131l\u0131ndan itibaren bu uygulamaya son verilerek, sadece cari y\u0131l ve son iki y\u0131ll\u0131k d\u00f6neme ait gelirler kamuoyuyla payla\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi, k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6dene\u011fi, yar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6dene\u011fi ve \u00fccret garanti fonu gibi do\u011frudan \u00e7al\u0131\u015fanlara yap\u0131lan \u00f6demelerin toplam tutarlar\u0131, fonun kurulu\u015fundan bu yana \u015feffaf bir \u015fekilde takip edilebilir durumda kald\u0131.<\/p>\n
Fonun genel mali yap\u0131s\u0131n\u0131 ve kaynaklar\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcm detaylar\u0131yla anlamak ad\u0131na, \u0130\u015eKUR’un y\u0131ll\u0131k b\u00fcltenleri ve \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu’na y\u00f6nelik haz\u0131rlanan ba\u011f\u0131ms\u0131z denetim raporlar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli kaynaklar\u0131 titizlikle incelemek gerekmektedir.<\/p>\n
\u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu, 2000 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00f6nemli bir mali g\u00fcce ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kurulu\u015fundan itibaren toplamda 684,4 milyar lira i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren primi fona aktar\u0131l\u0131rken, devlet de bu primlerin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birine denk gelen 225,4 milyar liral\u0131k katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, fon varl\u0131klar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesiyle 461,1 milyar lira faiz geliri elde edilmi\u015f, di\u011fer gelir kalemlerinden ise yakla\u015f\u0131k 107,5 milyar lira toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, fon havuzuna \u00e7eyrek as\u0131rl\u0131k d\u00f6nemde toplam 1 trilyon 478 milyar lira (yakla\u015f\u0131k 1.5 trilyon lira) girdi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Son d\u00f6nemde, fonun gelirleri \u00f6zellikle dikkat \u00e7ekici bir art\u0131\u015f trendi sergilemektedir ve enflasyonun \u00fczerinde seyretmektedir. Yap\u0131lan projeksiyonlara g\u00f6re, 2025 y\u0131l\u0131nda enflasyon %30,89 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren primlerinin %60 art\u0131\u015fla 259,2 milyar liraya, devlet katk\u0131s\u0131n\u0131n %54 art\u0131\u015fla 83,3 milyar liraya ve faiz gelirlerinin %59 art\u0131\u015fla 151,2 milyar liraya ula\u015fmas\u0131 beklenmektedir. B\u00f6ylece, 2025 y\u0131l\u0131 toplam gelirlerinin %57’lik bir art\u0131\u015fla 526 milyar liraya y\u00fckselmesi hedeflenmektedir.<\/p>\n
Mart 2002’den 2025 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna kadar \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu’ndan i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi almak amac\u0131yla toplam 22 milyon 592 bin 53 ki\u015fi ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur. Bu ba\u015fvurular\u0131n sonucunda, 12 milyon 100 bin 457 ki\u015fiye i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi tahsis edilmi\u015ftir. Toplamda \u00f6denen i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi (i\u015fsizlik maa\u015f\u0131) tutar\u0131 256,5 milyar liray\u0131 bulmu\u015f olup, bu mebla\u011f\u0131n 80,65 milyar liras\u0131 sadece 2025 y\u0131l\u0131nda \u00f6denmi\u015ftir. Ancak, bu toplam tutar\u0131n i\u00e7erisinde %0,759 oran\u0131ndaki damga vergisi ve i\u015fsizler ad\u0131na Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu’na yat\u0131r\u0131lan Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 (GSS) primleri de bulunmaktad\u0131r. Bu kesintiler \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, i\u015fsizlerin do\u011frudan cebine giren net tutar 173,8 milyar lira olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu, yaln\u0131zca i\u015fsizlik maa\u015f\u0131 \u00f6demeleriyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00e7e\u015fitli ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlarda \u00e7al\u0131\u015fanlara ve i\u015fletmelere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 desteklerle de \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00d6zellikle 2008 ekonomik krizi, COVID-19 salg\u0131n\u0131 ve 6 \u015eubat depremi gibi m\u00fccbir sebeplerle faaliyetleri duran i\u015fletmelerdeki \u00e7al\u0131\u015fanlara bug\u00fcne kadar toplam 47,7 milyar lira k\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6dene\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131sa \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6dene\u011fi kapsam\u0131na giremeyen i\u015f\u00e7ilere y\u00f6nelik olarak 14,6 milyar lira nakdi \u00fccret deste\u011fi verilmi\u015f, ayr\u0131ca iflas eden veya mali g\u00fc\u00e7l\u00fck ya\u015fayan i\u015fletmelerdeki i\u015f\u00e7ilerin son \u00fc\u00e7 ayl\u0131k \u00fccretleri i\u00e7in de 1,1 milyar lira \u00f6deme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Fon, istihdam\u0131 desteklemek ve i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn niteli\u011fini art\u0131rmak amac\u0131yla i\u015fletmelere \u00f6nemli te\u015fvikler ve programlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla destek sa\u011flamaktad\u0131r. Bug\u00fcne kadar i\u015fletmelere verilen te\u015fvik ve desteklerin toplam\u0131 309,4 milyar liray\u0131 bulmu\u015ftur. Bu kapsamda, aktif i\u015fg\u00fcc\u00fc programlar\u0131 i\u00e7in 126 milyar lira, i\u015fba\u015f\u0131 e\u011fitim programlar\u0131 i\u00e7in ise 115,3 milyar lira harcama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ge\u00e7en y\u0131l\u0131n verilerine g\u00f6re (2024), i\u015fba\u015f\u0131 e\u011fitim programlar\u0131na ayr\u0131lan b\u00fct\u00e7e 2023 y\u0131l\u0131na k\u0131yasla bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fayarak 38,6 milyar liradan 29,1 milyar liraya gerilemi\u015ftir. Ancak bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ra\u011fmen, i\u015fletmelere y\u00f6nelik te\u015fvik ve destek \u00f6demeleri 39,9 milyar liradan 97,2 milyar liraya, aktif i\u015fg\u00fcc\u00fc programlar\u0131 harcamalar\u0131 ise 13,1 milyar liradan 43,8 milyar liraya \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130\u015fsizlik Fonu, yap\u0131lan harcamalara ra\u011fmen mali g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli art\u0131rmaktad\u0131r. 2025 y\u0131l sonu itibar\u0131yla fonun toplam varl\u0131klar\u0131, \u00f6nceki y\u0131la k\u0131yasla %75’lik dikkat \u00e7ekici bir art\u0131\u015fla 359 milyar liradan 628,5 milyar liraya y\u00fckselmi\u015ftir. Bu b\u00fcy\u00fcme, fonun istikrarl\u0131 finansal yap\u0131s\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir.<\/p>\n
Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l (2024), fon harcamalar\u0131nda %47,5 oran\u0131nda bir art\u0131\u015f ya\u015fanmas\u0131na ra\u011fmen, fon varl\u0131klar\u0131ndaki art\u0131\u015f oran\u0131 enflasyonun iki kat\u0131na ula\u015farak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir performans sergilemi\u015ftir. Fonun gelirlerinin giderlerini kar\u015f\u0131lama oran\u0131 da s\u00fcrekli iyile\u015fmektedir: 2023 y\u0131l\u0131nda %62, 2024 y\u0131l\u0131nda %52 olarak ger\u00e7ekle\u015fen bu oran, 2025 y\u0131l\u0131nda %49’a gerilemesi beklenmektedir. Bu durum, gelir art\u0131\u015f\u0131n\u0131n gider art\u0131\u015f\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve fonun varl\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fczenli olarak g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Fonun artan toplam varl\u0131klar\u0131, elde edilen faiz gelirlerini de pozitif y\u00f6nde etkilemektedir. Fon varl\u0131klar\u0131n\u0131n %75,85’i tahvil piyasas\u0131nda, %24,15’i ise mevduatta de\u011ferlendirilerek getiri sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye’de i\u015fsizlik sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmek ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00fcvencesini sa\u011flamak amac\u0131yla kurulan \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fonu, temellerini 8 Eyl\u00fcl 1999 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 4447 Say\u0131l\u0131 Kanun’dan almaktad\u0131r. Bu yasa, emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131n kademeli olarak art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Emeklilikte Ya\u015fa Tak\u0131lanlar (EYT) tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n merkezinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Fona prim toplama s\u00fcreci 1 Haziran 2000 tarihinde ba\u015flarken, i\u015fsizlik maa\u015f\u0131 \u00f6demeleri ise Mart […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":1121,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1122,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1120\/revisions\/1122"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1121"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}