{"id":5556,"date":"2026-08-11T12:00:41","date_gmt":"2026-08-11T09:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/2026\/08\/11\/irandan-abdye-6-sart-trumptan-yanit-gecikmedi\/"},"modified":"2026-08-11T12:00:42","modified_gmt":"2026-08-11T09:00:42","slug":"irandan-abdye-6-sart-trumptan-yanit-gecikmedi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/2026\/08\/11\/irandan-abdye-6-sart-trumptan-yanit-gecikmedi\/","title":{"rendered":"\u0130ran&#8217;dan ABD&#8217;ye 6 \u015fart! Trump&#8217;tan yan\u0131t gecikmedi"},"content":{"rendered":"<h1>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda Yeni D\u00f6nem: \u0130ran&#8217;dan ABD&#8217;ye Stratejik A\u00e7\u0131l\u0131m \u0130\u00e7in 6 \u015eart<\/h1>\n<p>Stratejik \u00f6nemiyle d\u00fcnya ticaretinde kilit bir rol oynayan H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda gemi trafi\u011finin yeniden ba\u015flamas\u0131 umutlar\u0131 art\u0131yor. \u0130ran ve Umman aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015f y\u00f6netimi \u00fczerine yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin &#8220;olumlu&#8221; ge\u00e7ti\u011fi ve ileri bir a\u015famaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. Bu geli\u015fmeler, bo\u011faz\u0131n gelece\u011fine dair iyimser bir tablo \u00e7izerken, \u0130ran&#8217;\u0131n hayati su yolunun tam olarak a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ABD&#8217;den yerine getirmesini bekledi\u011fi bir dizi talebi de kamuoyuna duyurmas\u0131 dikkatleri \u00e7ekti.<\/p>\n<h2>H\u00fcrm\u00fcz&#8217;\u00fcn Tam A\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u0130\u00e7in ABD&#8217;den Beklentiler<\/h2>\n<p>Son g\u00fcnlerde \u0130ran ve Umman aras\u0131ndaki m\u00fczakereler, bo\u011fazda olas\u0131 yeni bir g\u00fczergah \u00fczerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f durumda. Ancak Tahran, iyimserli\u011fin artmas\u0131yla birlikte, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n yeniden faaliyete ge\u00e7mesi \u00f6ncesinde ABD&#8217;nin kar\u015f\u0131lamas\u0131 gereken kritik \u015fartlar\u0131n\u0131 dile getirdi. Bu taleplerin baz\u0131lar\u0131, \u0130ran ve ABD aras\u0131nda daha \u00f6nce imzalanan mutabakat zapt\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7erken, baz\u0131lar\u0131 da eski talepleri bo\u011faz\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkilendiriyor.<\/p>\n<p>\u0130ran devlet televizyonu IRIB&#8217;in yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, dini lider M\u00fccteba Hamaney&#8217;in dan\u0131\u015fman\u0131 Muhammed Bak\u0131r Z\u00fclkadir, ABD&#8217;nin &#8220;davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmesi&#8221; ve a\u015fa\u011f\u0131daki talepleri yerine getirmesi gerekti\u011fini belirtti:<\/p>\n<h3>\u0130ran&#8217;\u0131n ABD&#8217;den Talep Etti\u011fi 6 \u015eart<\/h3>\n<ol>\n<li><strong>Tehdit ve Hakaretlere Son:<\/strong> \u0130ran, ABD&#8217;nin \u00fclkeye y\u00f6nelik tehditlerini tamamen durdurmas\u0131n\u0131 ve bu t\u00fcr eylemlerin tekrarlanmayaca\u011f\u0131na dair net g\u00fcvenceler vermesini istiyor. Bu talep, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasi ve g\u00fcvenlik odakl\u0131 olup, gelecekteki olas\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6nlemeyi hedefliyor.<\/li>\n<li><strong>B\u00f6lgesel Sald\u0131rganl\u0131\u011fa Kal\u0131c\u0131 Son:<\/strong> Tahran, askeri harekat\u0131n sadece kendisine kar\u015f\u0131 de\u011fil, L\u00fcbnan, Filistin, Yemen ve Irak&#8217;taki m\u00fcttefik ve ortak gruplar\u0131na kar\u015f\u0131 da durdurulmas\u0131nda \u0131srarc\u0131. Haziran ay\u0131ndaki mutabakat zapt\u0131nda &#8220;L\u00fcbnan dahil t\u00fcm cepheler&#8221; ifadesi ge\u00e7se de, \u0130ran bu talebi daha geni\u015f bir b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik garantisi aray\u0131\u015f\u0131yla tekrar g\u00fcndeme getiriyor.<\/li>\n<li><strong>Deniz Ablukas\u0131n\u0131n Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Kuvvet \u00c7ekilmesi:<\/strong> Haziran ay\u0131nda imzalanan mutabakat zapt\u0131, ABD&#8217;nin 30 g\u00fcn i\u00e7inde abluka uygulamas\u0131n\u0131 sona erdirmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Ancak bu durum bo\u011faz\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131yla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 de\u011fildi. \u0130ran \u015fimdi, deniz ablukas\u0131n\u0131n tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ABD deniz ile hava kuvvetlerinin \u0130ran \u00e7evresinden \u00e7ekilmesini talep ediyor.<\/li>\n<li><strong>Sava\u015f Tazminat\u0131:<\/strong> \u0130ran, 2025&#8217;teki 12 g\u00fcnl\u00fck sava\u015f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra en son sava\u015f\u0131n da dahil oldu\u011fu \u00e7at\u0131\u015fmalarda u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zararlar\u0131n tazmin edilmesini istiyor. Daha \u00f6nce mutabakat zapt\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak tazminat mekanizmalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesi bekleniyordu, ancak Tahran bu konuyu art\u0131k H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131na do\u011frudan ba\u011fl\u0131yor.<\/li>\n<li><strong>Yasad\u0131\u015f\u0131 Yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n Kald\u0131r\u0131lmas\u0131:<\/strong> Yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin bir zaman \u00e7izelgesinin nihai \u00e7\u00f6z\u00fcm m\u00fczakerelerinin par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 zaten bekleniyordu. Ancak \u0130ran, bu talebin bo\u011faz\u0131n yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131yla a\u00e7\u0131k\u00e7a ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 konusunda \u0131srarc\u0131.<\/li>\n<li><strong>Dondurulmu\u015f Varl\u0131klar\u0131n Serbest B\u0131rak\u0131lmas\u0131:<\/strong> Bloke edilmi\u015f veya dondurulmu\u015f yurtd\u0131\u015f\u0131 varl\u0131klar\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 talebi yeni olmasa da, \u0130ran bu \u015fart\u0131 da bo\u011faz\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ko\u015fullar\u0131 aras\u0131na dahil etti.<\/li>\n<\/ol>\n<h3>Taleplerin Kar\u015f\u0131lanabilirli\u011fi ve Diplomatik Taktikler<\/h3>\n<p>BBC Ortado\u011fu analisti Sebastian Usher, bu alt\u0131 \u015fart\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131n tutumunun sertle\u015fti\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini belirtiyor. Usher&#8217;a g\u00f6re, Tahran H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;n\u0131n &#8220;hala kapal\u0131 olmas\u0131&#8221; nedeniyle kendisini daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konumda hissedebilir.<\/p>\n<p>Ancak Amerikan d\u0131\u015f politika d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu Quincy Institute&#8217;ten Trita Parsi, BBC D\u00fcnya Servisi&#8217;ne yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u0130ranl\u0131lar\u0131n bu pozisyonlar\u0131n abart\u0131l\u0131 oldu\u011funu kendilerinin de bildi\u011fini ve muhtemelen geri ad\u0131m atacaklar\u0131n\u0131 ifade etti. Parsi, &#8220;Kamuoyunda dile getirilenler, m\u00fczakere masas\u0131nda her zaman ayn\u0131 \u015fekilde yans\u0131t\u0131lm\u0131yor&#8221; dedi. Bu durumun, s\u00fcreci uzatmaya y\u00f6nelik bir m\u00fczakere takti\u011fi olabilece\u011fi de de\u011ferlendiriliyor. Rejimin sertlik yanl\u0131s\u0131 unsurlar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu, \u0130ran&#8217;\u0131n Haziran ay\u0131nda mutabakat zapt\u0131n\u0131 \u00e7ok h\u0131zl\u0131 kabul etti\u011fine inan\u0131yor. Ancak anla\u015fma imzaland\u0131ktan k\u0131sa s\u00fcre sonra kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sald\u0131r\u0131lar yeniden ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ran&#8217;daki baz\u0131 \u00e7evreler, m\u00fczakerelerin daha uzun s\u00fcrmesi durumunda -ki bu durum petrol fiyatlar\u0131n\u0131 daha da y\u00fckseltip k\u00fcresel ekonomiye zarar verecekti- Ba\u015fkan Trump&#8217;\u0131n \u0130ran hedeflerine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 emrini bu kadar \u00e7abuk vermeyebilece\u011fini savunuyor. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re \u0130ran bu &#8220;hatay\u0131&#8221; tekrarlamak istemiyor. Buna ra\u011fmen, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 konusunda bir anla\u015fmaya sadece birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde var\u0131labilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Gemi trafi\u011finin normale d\u00f6nmesini bekleyenler ve petrol fiyatlar\u0131n\u0131 takip edenler, Parsi&#8217;nin \u00f6ng\u00f6r\u00fclerinin ger\u00e7ekle\u015fmesini umuyor.<\/p>\n<h2>Trump&#8217;tan &#8220;Tazminat&#8221; Tepkisi<\/h2>\n<p>\u0130ran&#8217;\u0131n bu \u015fartlar\u0131n\u0131 duyan ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump ise \u00f6zellikle &#8220;sava\u015f tazminat\u0131&#8221; talebine sosyal medya hesab\u0131ndan sert bir yan\u0131t verdi. Trump, tazminat konusunun daha \u00f6nceki hi\u00e7bir g\u00f6r\u00fc\u015fmede g\u00fcndeme gelmedi\u011fini savunarak, bunun &#8220;ilgin\u00e7 bir fikir&#8221; oldu\u011funu ve kendisinin de art\u0131k \u0130ran&#8217;dan tazminat talep edece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Trump, a\u00e7\u0131klamas\u0131nda \u015fu ifadelere yer verdi:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti temsilcilerinin, (kendilerinin n\u00fckleer silaha sahip olmalar\u0131na asla izin verilmeyece\u011fi ger\u00e7e\u011fi nedeniyle ba\u015flayan) son be\u015f ayl\u0131k askeri \u00e7at\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda u\u011frad\u0131klar\u0131 zararlar i\u00e7in tazminat talep ettiklerini g\u00f6r\u00fcyorum; oysa bu konu daha \u00f6nceki hi\u00e7bir g\u00f6r\u00fc\u015fme veya toplant\u0131m\u0131zda g\u00fcndeme gelmemi\u015fti! Yine de bu ilgin\u00e7 bir fikir; zira ben de art\u0131k \u0130ran&#8217;dan tazminat talep ediyorum. Ba\u015fta General S\u00fcleymani&#8217;nin \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi eylemlerle \u2014yol kenar\u0131na yerle\u015ftirilen bombalar ve me\u015fhur olduklar\u0131 o pek \u00e7ok \u00e7at\u0131\u015fma yoluyla\u2014 \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri ve a\u011f\u0131r yaralad\u0131klar\u0131 t\u00fcm insanlar (USS Cole sald\u0131r\u0131s\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin aileleri ve \u00e7at\u0131\u015fmalarda \u00f6len binlerce ki\u015fi dahil) i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131k bekliyorum. Ayr\u0131ca, son be\u015f ayda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen 52.000 ki\u015fiden bahsetmiyorum bile; \u0130ran&#8217;\u0131n son 50 y\u0131lda katletti\u011fi y\u00fcz binlerce masum protestocunun ailelerine de tazminat \u00f6denmelidir. Temsilcilerime, bu konuyu gelecekteki t\u00fcm m\u00fczakerelerin vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131 haline getirmeleri talimat\u0131n\u0131 verdim. Bu konuya g\u00f6sterdi\u011finiz ilgi i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim!&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda Yeni D\u00f6nem: \u0130ran&#8217;dan ABD&#8217;ye Stratejik A\u00e7\u0131l\u0131m \u0130\u00e7in 6 \u015eart Stratejik \u00f6nemiyle d\u00fcnya ticaretinde kilit bir rol oynayan H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131&#8217;nda gemi trafi\u011finin yeniden ba\u015flamas\u0131 umutlar\u0131 art\u0131yor. \u0130ran ve Umman aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015f y\u00f6netimi \u00fczerine yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin &#8220;olumlu&#8221; ge\u00e7ti\u011fi ve ileri bir a\u015famaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kland\u0131. Bu geli\u015fmeler, bo\u011faz\u0131n gelece\u011fine dair iyimser bir tablo \u00e7izerken, \u0130ran&#8217;\u0131n hayati [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":5557,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[513,214,158,94,101,472,95,90,92],"class_list":["post-5556","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-abd-baskani","tag-amerika-birlesik-devletleri","tag-donald-trump","tag-dunya","tag-enerji","tag-hurmuz-bogazi","tag-iran","tag-politika","tag-tahran"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5556"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5558,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5556\/revisions\/5558"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5557"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}