Ankara Sanayi Odas\u0131 (ASO), T\u00fcrkiye’nin teknolojik ilerlemesini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren “\u0130llerin Teknolojik Geli\u015fmi\u015flik Endeksi” (ASO \u2013 \u0130LTEK) 2025 y\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kamuoyuna duyurdu. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ilki yay\u0131mlanan bu de\u011ferli rapor, bu y\u0131l 2023, 2024 ve 2025 verilerini bir araya getirerek iller aras\u0131ndaki teknolojik geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 analizini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131.<\/p>\n
ASO \u2013 \u0130LTEK projesinin ba\u015f\u0131nda, Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131 (DPT) k\u00f6kenli ASO Genel Sekreteri Prof. Dr. Mehmet Cans\u0131z yer al\u0131yor. Dr. Ahmet Din\u00e7er ve Seda Ayd\u0131n gibi DPT tecr\u00fcbesine sahip isimlerin yan\u0131 s\u0131ra, Prof. Dr. Nuri Yavan, Prof. Dr. \u0130brahim Semih Ak\u00e7omak, Dr. Mustafa \u00dcnsalan, Dr. Serkan B\u00fcrken, TEPAV Kalk\u0131nma Program\u0131 Direkt\u00f6r\u00fc Ekrem C\u00fcnedio\u011flu ve Buse Y\u0131lmaz gibi alan\u0131nda uzman akademisyenler dan\u0131\u015fmanl\u0131k yaparak projenin bilimselli\u011fini ve derinli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirdi. Rapor, be\u015f ana kategori alt\u0131nda toplanan 37 farkl\u0131 de\u011fi\u015fkeni inceleyerek illerin teknolojik geli\u015fim seviyelerini detayl\u0131 bir \u015fekilde ortaya koyuyor.<\/p>\n
ASO Ba\u015fkan\u0131 Seyit Ard\u0131\u00e7, ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, ASO \u2013 \u0130LTEK’i sadece bir yay\u0131n olarak de\u011fil, “T\u00fcrkiye’nin teknoloji navigasyonu” ve “teknoloji yolculu\u011funa tutulan bir ayna” olarak nitelendirdi. Ard\u0131\u00e7, projenin temel amac\u0131n\u0131n \u015fehirleri birbiriyle yar\u0131\u015ft\u0131rmak de\u011fil, mevcut kapasiteleri \u00f6l\u00e7mek, ba\u015far\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak, olas\u0131 riskleri erken d\u00f6nemde te\u015fhis etmek ve T\u00fcrkiye’nin y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcretime ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131rmak oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Teknolojinin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sadece ekonomik bir rekabet unsuru olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, egemenli\u011fin temel dili haline geldi\u011fini vurgulayan Ard\u0131\u00e7, yar\u0131 iletkenlerden yapay zek\u00e2ya, savunmadan ye\u015fil teknolojilere kadar her alanda teknolojinin jeopolitik bir mesele oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. K\u00fcresel \u0130novasyon Endeksi’nde T\u00fcrkiye’nin 139 \u00fclke aras\u0131nda 43. s\u0131raya, \u00fcst-orta gelir grubunda ise \u00c7in ve Malezya’n\u0131n ard\u0131ndan 3. s\u0131raya y\u00fckseldi\u011fine dikkat \u00e7eken Ard\u0131\u00e7, T\u00fcrkiye’nin giri\u015fimcilik, pazar b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00fcretim kapasitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konumda oldu\u011funu ifade etti. Ancak, bilginin ticarile\u015ftirilmesi, y\u00fcksek katma de\u011ferli teknoloji ihracat\u0131 ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte marka yaratma konular\u0131nda daha uzun bir yol katedilmesi gerekti\u011fini de ekledi.<\/p>\n
Ard\u0131\u015f, “T\u00fcrkiye k\u00fcresel teknoloji liginde geride de\u011fil, ancak bir e\u015fiktedir. Bu e\u015fi\u011fi \u00fclkeler de\u011fil, \u015fehirler a\u015facakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda teknolojide rekabet edenler \u00fclkeler de\u011fil, \u015fehirler ve \u015fehir ekosistemleridir. Bu \u015fehirler bir gecede y\u00fckselmedi. Kendi ekosistemlerini yat\u0131r\u0131mla, \u00fcretimle, yenilikle, veriyle ve en \u00f6nemlisi sab\u0131rla in\u015fa ederek bug\u00fcne geldiler” s\u00f6zleriyle \u015fehirlerin teknoloji rekabetindeki kritik rol\u00fcne dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
ASO \u2013 \u0130LTEK sonu\u00e7lar\u0131, T\u00fcrkiye’nin teknoloji \u00fcretim \u00fcss\u00fcn\u00fcn Ankara oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koydu. Ankara, ara\u015ft\u0131rma ve yenilik\u00e7ilik kapasitesinde ilk s\u0131radaki yerini korurken, teknoloji \u00fcretimindeki liderli\u011fini de peki\u015ftirdi. Ard\u0131\u00e7, Ankara’y\u0131 bu zirveye ta\u015f\u0131yan unsurun sadece \u00fcretim hacmi veya sanayi \u00f6l\u00e7e\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda \u00fcniversite \u2013 kamu \u2013 sanayi aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7l\u00fc i\u015f birli\u011fi, nitelikli insan kayna\u011f\u0131, modern teknoparklar\u0131, teknoloji geli\u015ftirme merkezleri ile savunma ve havac\u0131l\u0131k ba\u015fta olmak \u00fczere derin teknoloji \u00fcretim kabiliyeti sayesinde AR-GE’yi yenilik\u00e7ili\u011fe, yenilik\u00e7ili\u011fi de ihracata ve y\u00fcksek katma de\u011fere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren g\u00fc\u00e7l\u00fc ekosistemi oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Ankara’n\u0131n toplam ihracat\u0131 i\u00e7inde y\u00fcksek teknolojili \u00fcr\u00fcnlerin pay\u0131n\u0131n y\u00fczde 13,3 ile di\u011fer b\u00fcy\u00fck sanayi illerinin ve T\u00fcrkiye ortalamas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fmesi, bu teknolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn somut bir g\u00f6stergesi olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. T\u00fcrkiye’nin kilogram ba\u015f\u0131na ihracat de\u011ferinin 1,57 dolar iken, savunma ve havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde bu de\u011ferin 65 dolara ula\u015fmas\u0131, katma de\u011ferli \u00fcretimin \u00f6nemini bir kez daha g\u00f6sterdi. Ard\u0131\u00e7, bu ba\u015far\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir k\u0131l\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funu ve teknolojiyi \u00fcretmek kadar, nitelikli insan kayna\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekme ve elde tutman\u0131n da kritik hale geldi\u011fini belirtti. Endeks sonu\u00e7lar\u0131, Ankara’n\u0131n yetenek havuzunu geni\u015fletmesi ve ya\u015fam kalitesi unsurlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmesi gerekti\u011fini de ortaya koydu.<\/p>\n
Proje Direkt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Mehmet Cans\u0131z, ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na dair bilgi verirken, bu y\u0131l raporun temas\u0131n\u0131 \u00f6zellikle savunma sanayii olarak belirlediklerini ifade etti. T\u00fcrkiye’nin savunma sanayiinde elde etti\u011fi \u00f6nemli ba\u015far\u0131lar\u0131n, art\u0131k bu alandaki teknolojik yenilikleri sivil ihtiya\u00e7lara y\u00f6nelik \u00fcretime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek bir ileri a\u015famaya ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Cans\u0131z, raporun bu t\u00fcr stratejik ama\u00e7lara y\u00f6nelik politikac\u0131lar i\u00e7in de\u011ferli bir materyal sundu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
Prof. Dr. Mehmet Cans\u0131z, T\u00fcrkiye’nin yapay zek\u00e2 (YZ) konusunda k\u00fcresel rakiplerinin gerisinde kald\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekerek, \u00fclkenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ile inovasyon kapasitesinin \u00f6rt\u00fc\u015fmesi gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Rapora g\u00f6re, T\u00fcrkiye’de robotik ve m\u00fchendislik yetkinlikleri alan\u0131nda kayda de\u011fer geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131yor. 2022-2023 d\u00f6neminde ABD, \u00c7in, \u0130talya, Japonya, Fransa gibi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kurulan end\u00fcstriyel robot say\u0131s\u0131 azal\u0131rken, T\u00fcrkiye’de bu oran y\u00fczde 15 artt\u0131. Bu veri, T\u00fcrk imalat sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn otomasyon ve yapay zek\u00e2 destekli \u00fcretim teknolojilerine h\u0131zl\u0131 adaptasyon sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye’de 2016-2024 d\u00f6neminde yapay zek\u00e2 becerilerindeki y\u00fczde 198’lik art\u0131\u015f, YZ i\u00e7in gerekli insan sermayesini yeti\u015ftirme kapasitesinin g\u00fc\u00e7lendi\u011fine i\u015faret ediyor. Ancak, ge\u00e7en y\u0131lki raporda da belirtildi\u011fi \u00fczere, net YZ becerisi g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiye’nin \u00f6ncelikli sorunlar\u0131ndan biri olmaya devam etti\u011fi vurguland\u0131. Raporda verileri sunulan 48 \u00fclke aras\u0131nda 2024 itibar\u0131yla YZ becerileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00e7ok net d\u0131\u015f g\u00f6\u00e7 veren \u00fclke T\u00fcrkiye oldu. Ayr\u0131ca, T\u00fcrkiye’nin ileri YZ ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na katk\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n
\u00d6zel sekt\u00f6r YZ yat\u0131r\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da T\u00fcrkiye’nin \u00f6nc\u00fc \u00fclkelerin olduk\u00e7a gerisinde kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlendi. 2023 verilerine g\u00f6re, \u00f6zel sekt\u00f6r YZ yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ABD’de 67,2 milyar dolar, \u00c7in’de 7,76 milyar dolar, \u0130ngiltere’de 3,78 milyar dolar, Hindistan’da 1,39 milyar dolar seviyesindeyken, T\u00fcrkiye’de bu rakam 151,2 milyon dolarda kald\u0131. Rapor, T\u00fcrkiye’nin ulusal YZ stratejisini somut eylemlere d\u00f6kerek AR-GE yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131, veri payla\u015f\u0131m altyap\u0131s\u0131n\u0131 kurmas\u0131 ve yetenekli ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00fclke i\u00e7inde kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ad\u0131mlar atmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
\u0130llerin teknolojik geli\u015fmi\u015flik s\u0131ralamas\u0131nda Ankara birincili\u011fini korurken, onu \u0130stanbul takip etti. Ge\u00e7en y\u0131lki raporda Ankara ve \u0130stanbul ile birlikte en \u00fcst kategoride yer alan Eski\u015fehir ve Kocaeli, bu y\u0131l bir alt kategoriye geriledi. Kayseri ise patent, tasar\u0131m ve teknoloji tescillerindeki dikkat \u00e7ekici performans\u0131yla bir s\u0131ra y\u00fckselerek 6’nc\u0131l\u0131\u011fa ula\u015ft\u0131. Raporda ayr\u0131ca, Ni\u011fde’nin bir y\u0131l i\u00e7inde 34 basamak atlayarak 22. s\u0131raya, I\u011fd\u0131r’\u0131n ise 30 basamak y\u00fckselerek 42. s\u0131raya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00f6nemli ilerlemeler olarak kaydedildi. Bursa ve Sakarya da teknolojik geli\u015fimde \u00f6ne \u00e7\u0131kan iller aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ASO \u0130LTEK Endeksi 2025: T\u00fcrkiye’nin Teknoloji Haritas\u0131 ve \u015eehirlerin Y\u00fckseli\u015fi Ankara Sanayi Odas\u0131 (ASO), T\u00fcrkiye’nin teknolojik ilerlemesini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seren “\u0130llerin Teknolojik Geli\u015fmi\u015flik Endeksi” (ASO \u2013 \u0130LTEK) 2025 y\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kamuoyuna duyurdu. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ilki yay\u0131mlanan bu de\u011ferli rapor, bu y\u0131l 2023, 2024 ve 2025 verilerini bir araya getirerek iller aras\u0131ndaki teknolojik geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":733,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[135,136,139,137,138],"class_list":["post-732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-ankara-sanayi-odasi","tag-iltek","tag-savunma","tag-seyit-ardic","tag-yapay-zeka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=732"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":734,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/732\/revisions\/734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}