Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi \u0130stanbul Uluslararas\u0131 Enerji ve \u0130klim Merkezi (IICEC), enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn gelece\u011fini \u015fekillendirecek kritik bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kamuoyuyla payla\u015ft\u0131: ‘T\u00fcrkiye’nin Kritik Enerji Mineralleri G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc Raporu’. Bu kapsaml\u0131 rapor, T\u00fcrkiye’nin enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u00fcrecindeki stratejik konumunu ve kritik minerallerdeki yol haritas\u0131n\u0131 detayland\u0131r\u0131yor. IICEC Direkt\u00f6r\u00fc Bora \u015eekip G\u00fcray, raporun bulgular\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
G\u00fcray, raporun haz\u0131rlanma s\u00fcrecinde enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ve elektrifikasyonun kritik mineralleri merkeze oturttu\u011funu vurgulad\u0131. Enerji sistemleri elektriklendik\u00e7e, \u00f6zellikle temiz enerji teknolojileri ve enerji iletim \u015febekeleri mineral yo\u011fun hale gelmekte. Bu durum, kritik minerallere olan talebi art\u0131rarak enerji g\u00fcvenli\u011fi, arz-talep dengesi ve jeopolitik fakt\u00f6rlerle birlikte bu mineralleri d\u00fcnya g\u00fcndeminin ilk s\u0131ralar\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131. G\u00fcray, “Daha \u00f6nce olmas\u0131 belki k\u00fcresel enerji g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in \u00e7ok daha iyi olurdu,” ifadelerini kullanarak konunun aciliyetine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Dr. Fatih Birol’un uzun s\u00fcredir tek bir \u00fclkeye ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n getirdi\u011fi riskler ve k\u0131r\u0131lganl\u0131klar konusunda uyar\u0131larda bulundu\u011funu hat\u0131rlatan G\u00fcray, yak\u0131n zamanda ya\u015fanan ihracat k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131n otomotiv sekt\u00f6r\u00fcnde Avrupa ve Amerika’da yaratt\u0131\u011f\u0131 tedarik zorluklar\u0131 ve fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6rnek g\u00f6sterdi. Bu t\u00fcr geli\u015fmelerin kritik mineralleri karar vericilerin g\u00fcndemine ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten G\u00fcray, “Riskler nerede ve biz bu risklere kar\u015f\u0131 ne t\u00fcr \u00e7\u00f6z\u00fcmler geli\u015ftirebiliriz daha fazla konu\u015fuluyor. T\u00fcrkiye i\u00e7in de hem riskleri, hem de \u00f6nemli f\u0131rsatlar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran bir konu bu,” dedi.<\/p>\n
K\u00fcresel durumu ve T\u00fcrkiye’nin g\u00fc\u00e7l\u00fc-zay\u0131f y\u00f6nlerini de\u011ferlendiren G\u00fcray, Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131’n\u0131n tespit etti\u011fi 20 stratejik mineralden 19’unda \u00c7in’in pazar lideri oldu\u011funu belirtti. \u00c7in’in, galyum gibi \u00e7ip teknolojileri, yapay zeka ve bir\u00e7ok end\u00fcstride kritik \u00f6neme sahip minerallerde y\u00fczde 90’\u0131n \u00fczerinde pazar pay\u0131na sahip oldu\u011funu ifade etti. Bu ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikle rafinaj ve i\u015fleme teknolojilerinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren G\u00fcray, \u00c7in’in bu alanda tart\u0131\u015fmas\u0131z bir liderlik elde etti\u011fini s\u00f6yledi. Nikel ise Endonezya’n\u0131n tek ba\u015f\u0131na y\u00fcksek pazar pay\u0131na sahip oldu\u011fu tek istisna olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. G\u00fcray, kritik minerallerin sadece enerji sekt\u00f6r\u00fcnde de\u011fil, savunma sanayii, havac\u0131l\u0131k, uzay gibi ulusal g\u00fcvenlikle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 stratejik sekt\u00f6rler i\u00e7in de vazge\u00e7ilmez oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de kritik mineraller ve nadir toprak elementleri denildi\u011finde akla ilk gelenlerden biri, Eski\u015fehir’deki Beylikova sahas\u0131. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ikinci nadir toprak elementi rezervi olarak belirtilen Beylikova, T\u00fcrkiye’ye k\u00fcresel tedarik zincirinde \u00f6nemli bir alternatif rol \u00fcstlenme potansiyeli sunuyor. G\u00fcray, “G\u00fcvenilir alternatif tedarik\u00e7i aray\u0131\u015flar\u0131 ve \u00e7e\u015fitlendirmeyi art\u0131rma ihtiyac\u0131 \u00e7ok net,” diyerek Beylikova’n\u0131n T\u00fcrkiye i\u00e7in k\u00fcresel denklemde e\u015fsiz bir f\u0131rsat oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
694 milyon tonluk bir kaynak ve bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan 12-12.5 milyon tonluk nadir toprak elementi kayna\u011f\u0131n\u0131n, de\u011fer zincirinin sonundaki kal\u0131c\u0131 m\u0131knat\u0131s teknolojisine kadar uzanabilece\u011fini ifade etti. Elektrik motorlar\u0131, r\u00fczgar t\u00fcrbini jenerat\u00f6rleri ve bir\u00e7ok sekt\u00f6rde yayg\u0131n kullan\u0131lan bu stratejik teknolojide \u00c7in’in pazar pay\u0131 y\u00fczde 94’e ula\u015f\u0131yor. G\u00fcray, “Esas de\u011fer oraya kadar gidebilmekte,” diyerek madencilikten ba\u015flayarak pilot tesis \u00f6l\u00e7eklendirme, Ar-Ge, inovasyon ve teknoloji transferi ile nadir toprak oksitlerinden m\u0131knat\u0131sa kadar t\u00fcm de\u011fer zincirini tamamlaman\u0131n \u00f6nemine de\u011findi. Bu s\u00fcre\u00e7te uluslararas\u0131 i\u015fbirlikleri ve insan kayna\u011f\u0131 geli\u015fiminin hayati rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n
2053’e kadar lityuma olan talebin h\u0131zla artmas\u0131 bekleniyor. Rapordaki veriler, net lityum ithalat\u0131n\u0131n 2020’de 280 milyon dolarlardan 2024’te 1.3 milyar dolara y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6steriyor. G\u00fcray, bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmenin yollar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klad\u0131: “Lityum, elektrikli ara\u00e7 sat\u0131\u015flar\u0131ndaki art\u0131\u015f ve enerji depolama sistemlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla en h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen mineral konumunda.” R\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f enerjisi gibi yenilenebilir kaynaklar\u0131n art\u0131\u015f\u0131yla enerji depolama sistemleri, gelecekte lityum talebini daha da art\u0131racak. Lityumun yan\u0131 s\u0131ra nikel, kobalt, demir fosfat ve grafit gibi batarya minerallerinde de y\u00fcksek bir b\u00fcy\u00fcmeye haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olunmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan G\u00fcray, arz taraf\u0131ndaki kritik \u00f6neme de\u011findi. Geni\u015f bir ekosistem i\u00e7inde i\u015fbirlikleri, yat\u0131r\u0131m te\u015fvikleri ve teknoloji destek hibelerinin hayata ge\u00e7irilmesinin T\u00fcrkiye i\u00e7in kritik ad\u0131mlar oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Kritik minerallerin madenden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan rafinaj\u0131na kadar olan t\u00fcm s\u00fcre\u00e7ler ciddi bir i\u015f g\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131 do\u011furuyor. K\u00fcresel olarak \u00c7in’in di\u011fer \u00fclkelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi bu yar\u0131\u015fta, yat\u0131r\u0131m, teknoloji ve insan kayna\u011f\u0131 oda\u011f\u0131nda h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fimin \u015fart oldu\u011funu belirten G\u00fcray, “Kritik minerallerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesine kadar olan s\u00fcre\u00e7ler bir\u00e7ok \u00fclke i\u00e7in de yeni \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak konular,” dedi.<\/p>\n
M\u00fcfredattan ba\u015flayarak akademi ile sanayi aras\u0131ndaki i\u015fbirliklerinin geni\u015f bir alanda geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Bu durumun T\u00fcrkiye i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir f\u0131rsat oldu\u011funu ifade eden G\u00fcray, ekosistemi b\u00fcy\u00fcterek insan kayna\u011f\u0131n\u0131 gelece\u011fe haz\u0131rlaman\u0131n, riskleri minimize ederken f\u0131rsatlar\u0131 maksimize etme potansiyeli ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00d6zellikle rafinaj ve i\u015fleme teknolojilerinde yetkinlikleri geli\u015ftirecek insan kayna\u011f\u0131na yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131n\u0131n bu yolculu\u011fun kalbinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak \u00f6nerilerini sundu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi \u0130stanbul Uluslararas\u0131 Enerji ve \u0130klim Merkezi (IICEC), enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn gelece\u011fini \u015fekillendirecek kritik bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kamuoyuyla payla\u015ft\u0131: ‘T\u00fcrkiye’nin Kritik Enerji Mineralleri G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc Raporu’. Bu kapsaml\u0131 rapor, T\u00fcrkiye’nin enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u00fcrecindeki stratejik konumunu ve kritik minerallerdeki yol haritas\u0131n\u0131 detayland\u0131r\u0131yor. IICEC Direkt\u00f6r\u00fc Bora \u015eekip G\u00fcray, raporun bulgular\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 de\u011ferlendirdi. G\u00fcray, raporun haz\u0131rlanma […]<\/p>\n","protected":false},"author":0,"featured_media":881,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[94,101,183],"class_list":["post-880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-dunya","tag-enerji","tag-iicec"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/880","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=880"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/880\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":882,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/880\/revisions\/882"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=880"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=880"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sunpress4.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=880"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}