ABD’de federal hükümet kısmi kapanmayla karşı karşıya

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Amerika Birleşik Devletleri’nde federal hükümetin yeniden kapanma riski, Kongre’deki bütçe müzakerelerinde derinleşen anlaşmazlıklarla birlikte giderek artıyor. Geçmişte benzer bütçe çıkmazları nedeniyle tarihin en uzun hükümet kapanmasını deneyimleyen ABD, bu kez yaklaşan 30 Ocak tarihiyle birlikte kısmi bir kapanma tehlikesiyle karşı karşıya.

Gerilimi tırmandıran son olay, Minneapolis kentinde bir federal ajanın karıştığı ölümcül bir vakanın ardından yaşandı. Cumartesi günü meydana gelen bu hadise sonrası, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi (ICE) üzerindeki kamuoyu tepkileri şiddetlendi. Bu gelişmeyle birlikte, Kongre’deki Demokrat kanat, İç Güvenlik Bakanlığı’nın (DHS) finansmanına dair uzun süredir devam eden kaygılarını bir kez daha dile getirdi. Demokratların DHS bütçesine onay vermeyeceklerine dair net duruşu, federal hükümetin kısmi bir işlevsizliğe doğru sürüklenmekte olduğunun açık bir sinyali olarak yorumlanıyor.

Senato Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer, bu kritik duruma ilişkin açıklamasında, bu hafta gündeme gelecek bütçe tasarıları arasında yer alan ve İç Güvenlik Bakanlığı’na ayrılan finansmanı içeren tasarıya oy vermeyeceklerini kesin bir dille belirtti. Bu tutum, ABD federal hükümetinin 30 Ocak Cuma gece yarısı itibarıyla kısmi olarak kapanma ihtimalini ciddi şekilde yükseltti.

Öte yandan, Minnesota merkezli Target ve Best Buy gibi büyük şirketlerin de aralarında bulunduğu 60’tan fazla üst düzey yöneticisi, eyalet, yerel ve federal yetkililer arasında “gerginliğin derhal azaltılması” çağrısında bulundu. Şirketler yayımladıkları mektupta, “Dünkü trajik haberlerin ardından, gerginliğin derhal azaltılması ve eyalet, yerel ve federal yetkililerin birlikte çalışması çağrısında bulunuyoruz.” ifadelerine yer verdi.

Daha önce Temsilciler Meclisi’nde kabul edilen bütçe tasarılarının yasalaşması için Senato’nun da onayını alması gerekiyor. Yalnızca Temsilciler Meclisi’nin onayı yeterli olmayıp, Senato’nun süreci geciktirmesi veya tasarıları reddetmesi halinde ilgili harcama kalemleri için fonlama yapılamayacak. Bu durumun da federal hükümetin kısmi ya da tam bir kapanmasına yol açabileceği değerlendiriliyor.

Temsilciler Meclisi’nden Geçen Bütçe Tasarıları ve Senato Engeli

Bu son gelişmelerden önce, ABD Temsilciler Meclisi, Savunma, Çalışma, Sağlık ve İnsan Hizmetleri, Eğitim, Ulaştırma, Konut ve Kentsel Gelişim ile İç Güvenlik bakanlıklarına finansman sağlayacak bütçe tasarılarını geçtiğimiz hafta kabul etmişti.

Federal kurumların çoğuna 30 Ocak’a kadar finansman sağlayan geçici bütçenin süresi dolmak üzereyken, Temsilciler Meclisi’nde dört ayrı tasarı oylamaya sunuldu. İç Güvenlik Bakanlığı’na finansman sağlanmasını öngören bütçe tasarısı 207’ye karşı 220 oyla kabul edilirken, diğer bakanlıklara yönelik harcamaları içeren tasarılar 88’e karşı 341 oyla onaylandı.

Savunma, Çalışma, Sağlık ve İnsan Hizmetleri, Eğitim, Ulaştırma, Konut ve Kentsel Gelişim ile İç Güvenlik bakanlıklarına finansman sağlayacak bu bütçe tasarılarının toplam büyüklüğünün yaklaşık 1,2 trilyon dolar olduğu kaydedildi. Tasarıların bir sonraki durağı ABD Senatosu olacak. Burada da kabul edilmesi halinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın imzasına sunulması bekleniyor. Söz konusu tasarıların 30 Ocak’a kadar yasalaşmasıyla, federal hükümetin kısmi olarak kapanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

ABD Tarihinin En Uzun Hükümet Kapanması Tekerrür Edebilir mi?

ABD, daha önce de Kongre’nin yeni mali yıl başlamadan önce federal hükümeti finanse edecek geçici bütçe tasarısını onaylayamaması nedeniyle benzer zorluklar yaşamıştı. Geçmişte, hükümet 1 Ekim’de kapanmış, harcama yetkisini kaybeden federal kurumlar faaliyetlerine ara vermek zorunda kalmıştı. Taraflar arasındaki görüş ayrılığı, o dönemde ülke tarihinin en uzun süreli kapanmasına yol açmıştı.

Demokrat ve Cumhuriyetçi senatörler, kapanmanın 40. gününe girildiği pazar günü, hükümetin yeniden açılmasına yönelik geçici bütçe konusunda uzlaşmaya varmışlardı. Demokrat senatörlerin, sağlık hizmetleri sübvansiyonlarının uzatılması şartından geri adım atması, hükümetin açılmasına yönelik sürecin önünü açmıştı. Kapanmanın 41. gününde yapılan Senato oylamasında tasarı, 40’a karşı 60 oyla kabul edilerek krize geçici bir çözüm bulunmuştu. Tasarıya 1 Cumhuriyetçi senatör karşı çıkarken, Demokrat veya bağımsız senatörlerden 8 “evet” oyu gelmişti.

O dönemde federal kurumların çoğuna 30 Ocak’a kadar, bazı federal kurumlara ise mali yıl boyunca finansman sağlanmasını öngören bütçe tasarısı, Temsilciler Meclisi’nde yapılan oylamada 209’a karşı 222 oyla kabul edilmişti. Tarihi deneyimler, Kongre’deki mevcut anlaşmazlığın ne denli kritik sonuçlar doğurabileceğini gözler önüne seriyor.