Serbest fonlardaki hisselere sınır ve şeffaflık geliyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Son dönemde fiyatlarında yaşanan sert dalgalanmalarla gündeme gelen serbest fonlara yönelik Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yeni bir düzenleme taslağı hazırladı. Piyasalarda şeffaflığı ve yatırımcı korumasını artırmayı hedefleyen bu kapsamlı taslak, ilgili kurumlara görüş için gönderildi. Taslağa göre, serbest fonların yatırım stratejilerinde önemli değişiklikler bekleniyor. Artık tek bir serbest fon, herhangi bir şirketin hisselerinin yüzde 10’undan fazlasına yatırım yapamayacak. Aynı zamanda, bir grup veya kişinin yönetimindeki birden fazla fonun toplam hisse senedi sahipliği de belirlenen bir oranı aşamayacak. Bu adımlarla fonların tek bir varlığa veya grup şirketine aşırı yoğunlaşmasının önüne geçilmesi planlanıyor.

Dolambaçlı Yollara Geçit Yok: Borçlanma Senetleri ve İlişkili Taraf Kısıtlamaları

SPK taslağı, sadece hisse senedi yatırımlarını değil, borçlanma senetlerini de kapsayacak şekilde düzenlemeler getiriyor. Bir serbest fon, aynı ihraççı grup veya şirketin çıkardığı tahvillerin belirli bir oranından fazlasını portföyüne dahil edemeyecek. Ayrıca, aynı gruba ait şirketlerden fona alınabilecek hisse, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin toplam alım miktarı da sınırlanacak. Düzenleme, birden fazla portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu fonlar aracılığıyla kısıtlamaların aşılmasını engellemeye yönelik net hükümler içeriyor. Tek başına bir fon veya aynı yöneticiye/hakim ortağa sahip fonlar topluluğu, hiçbir ihraççının piyasadaki paylarının belirli bir oranından fazlasına sahip olamayacak. Bu önlemlerle, fonların belli bir şirketin veya grubun finansmanında aşırı etkin rol oynamasının önüne geçilmesi ve piyasa bütünlüğünün korunması amaçlanıyor.

Yeni taslak, yatırım fonlarına yapılan yatırımları da sınırlıyor; tek bir yatırım fonunun katılma paylarına yapılan yatırım tutarı, fonun toplam değerinin belirli bir yüzdesini aşamayacak. Ayrıca, serbest şemsiye fonlara bağlı olarak ihraç edilecek fonların (özel fonlar hariç), yatırım stratejileri, varlık türleri, dağıtım kanalları ve alım satım esasları gibi temel nitelikler açısından belirgin bir şekilde farklılaştırılması zorunlu hale getirilecek. Bu sayede piyasada ürün çeşitliliği ve netliği artırılacak.

Serbest Fon Yöneten Şirketlere Sermaye Artırımı Zorunluluğu

Kurucu portföy yönetim şirketleri için de önemli bir yenilik bulunuyor: Eğer yönetilen ortalama portföy büyüklüğünün belirli bir eşiği aşan kısmı serbest fonlara aitse, şirketin çıkarılmış sermayesinin takip eden üç ay içinde nakit olarak artırılması gerekecek. Bu hüküm, serbest fonları yoğun olarak yöneten şirketlerin finansal sağlamlığını pekiştirmeyi hedefliyor. Bir diğer kural ise, unvanında ‘yabancı’ ibaresi yer almayan fonların, isimlerinde hiçbir şekilde yabancı ülke, bölge veya kuruluş adlarına yer veremeyecek olmasıdır.

Büyük Katılımcılar Kamuoyuna Duyurulacak: Şeffaflıkta Yeni Adım

Piyasalarda şeffaflığı artırma hedefi doğrultusunda, TEFAS’ta işlem gören fonlarda büyük pay sahibi olan gerçek veya tüzel kişilerin bilgileri artık kamuoyuyla paylaşılacak. Bir gerçek veya tüzel kişinin, fonun tedavüldeki toplam katılma paylarının %50, %60, %70, %80, %90 veya %95 gibi kritik eşiklere ulaşması ya da bu oranların altına düşmesi durumunda, ilgili kişiler ve sahip oldukları katılma payı oranları, MKK tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden ilan edilecek. Bu düzenleme, fonlardaki yoğunlaşma risklerinin izlenmesi ve piyasa katılımcılarının daha bilinçli kararlar alabilmesi için önemli bir adım olarak görülüyor.

Pay Repo İşlemlerine Yeni Kısıtlamalar ve İstisnalar

Serbest fonlardaki riskin yönetimi amacıyla pay repo işlemlerine de kapsamlı kısıtlamalar getiriliyor. Yeni taslağa göre, pay repo işlemlerinde en az beş farklı gruba ait ortaklık payının işleme konu edilmesi zorunlu olacak. Ayrıca, işleme konu edilen payların her birinin ağırlığı, ters repo işlemine konu edilen toplam tutarın yüzde 10’unu geçemeyecek. Bu düzenlemeyle, repo piyasasında çeşitliliği teşvik ederek olası yoğunlaşma ve sistemik risklerin minimize edilmesi hedefleniyor.

Ancak, belirli finansal araçlar bu düzenlemelerin dışında tutuluyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Hazine ve Maliye Bakanlığı, ipotek finansmanı kuruluşları ve Türkiye Varlık Fonu tarafından ihraç edilen para ve sermaye piyasası araçları, söz konusu kısıtlamalardan muaf tutulacak.