Sekiz aydır morgda: Zambiya’da eski devlet başkanının defni krize dönüştü

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Sekiz aydır Güney Afrika’da bir morgda bekleyen Zambiya’nın eski Devlet Başkanı Edgar Lungu’nun naaşı, ülke gündeminde derin bir krize yol açtı. Eski başkanın ailesi ile mevcut Devlet Başkanı Hakainde Hichilema arasındaki bitmek bilmeyen anlaşmazlık, defin sürecini adeta bir düğüme çevirmiş durumda.

LUSAKA’DAKİ HAZIR MEZAR, SİYASİ KRİZİN SEMBOLÜ OLDU

Başkent Lusaka’da merhum Lungu için tüm hazırlıklar tamamlanıp mezar yeri ayrılmış olmasına rağmen, naaşın ülkeye getirilememesi nedeniyle bu mezar aylardır boş bekliyor. Bu durum, sadece bir aile trajedisi olmaktan öte, Zambiya’yı saran siyasi ve hukuki bir çıkmazın çarpıcı bir sembolü haline geldi.

ESKİ BAŞKANIN VASİYETİ VE HUKUKİ ÇIKMAZ: DEFNİN ANAHTARI

Associated Press’in bildirdiğine göre, Edgar Lungu’nun vefatından önce kaleme aldığı vasiyetnamesi, bu karmaşık durumun temelini oluşturuyor. Lungu, son arzusunda siyasi hasmı Hakainde Hichilema’nın cenaze törenine katılmamasını ve naaşına yaklaşmamasını açıkça belirtmişti.

Ancak mevcut Devlet Başkanı Hichilema, eski bir devlet başkanı olması nedeniyle Lungu’nun devlet protokolüne uygun, resmi bir törenle defnedilmesi gerektiği konusunda ısrarcı. Yargıya taşınan bu hassas konuda mahkeme, mevcut başkan lehine karar vermiş olsa da, Lungu’nun ailesi, Hichilema’nın katılımının olmadığı özel bir defin töreni talebinden vazgeçmiyor.

UZUN YILLARIN SİYASİ REKABETİ, MEVCUT KRİZİ KÖRÜKLÜYOR

Edgar Lungu ve Hakainde Hichilema arasındaki siyasi husumet, güncel defin krizinin çok daha eski kökenleri olduğunu gözler önüne seriyor. İki lider arasındaki gerginlik, 2015 yılına kadar uzanıyor. Lungu’nun iktidarda olduğu dönemde Hichilema “vatana ihanet” suçlamasıyla tutuklanmış, ancak 2021’deki seçimlerde ezici bir zaferle sandıktan çıkarak başkanlık koltuğuna oturmuştu.

Görevden ayrılmasının ardından siyasete geri dönme çabaları sergileyen Lungu’nun bazı hakları kısıtlanmış, ailesi ise bir dizi soruşturmaya maruz kalmıştı. Geçtiğimiz yıl Güney Afrika’da yaşamını yitiren Lungu’nun naaşı, bu uzun soluklu rekabetin son halkası olarak siyasi bir koz haline gelmiş durumda.

AİLENİN TALEPLERİ VE ULUSLARARASI HUKUKİ MÜDAHALE

Zambiya hükümetinin resmi cenaze töreni düzenleyebilmesi için naaşı teslim alması gerekiyor. Ancak aile, cenazenin özel bir uçakla ülkeye getirilmesini ve defin süreci boyunca kendi tayin edecekleri üç kişinin kontrolünde tutulmasını şart koşuyor. Bu şartların kabul görmeyeceğini öngören aile, naaşı Güney Afrika’da özel bir törenle defnetme yoluna gitmek istedi.

Fakat Zambiya makamlarının devreye girmesiyle Güney Afrika’daki bir mahkeme, geçtiğimiz ağustos ayında önemli bir karara imza attı ve naaşın Zambiya’ya iadesine hükmetti. Bu karar, anlaşmazlığa uluslararası bir boyut katarken, defin sürecindeki belirsizliği daha da artırdı.

KÜLTÜREL TABULAR VE SARAY LANETİ SÖYLENTİLERİ

Zambiya toplumunda, cenazelerin zamanında ve layıkıyla defnedilmemesi büyük bir kültürel tabu olarak kabul ediliyor. Yaşlıların ölümden önce sarf ettiği sözlerin “kutsama” ya da “lanet” niteliği taşıdığına dair köklü yerel inanışlar, bu krizi daha da karmaşık hale getiriyor. Lungu’nun vasiyeti, bu kültürel hassasiyetler bağlamında derin anlamlar taşıyor.

Ülke kamuoyunda, son üç devlet başkanının görev yaptığı resmi konutla ilgili ortaya atılan “lanet” söylentileri de tartışmaları alevlendiriyor. Mevcut Başkan Hichilema’nın bu konutta yalnızca çalıştığı, ancak gece başka bir yerde konakladığı yönündeki iddialar, kültürel ve siyasi gerilimi daha da derinleştiriyor.

Tam sekiz aydır devam eden bu defin belirsizliği, Zambiya’yı hem köklü siyasi rekabetin hem de derin kültürel inançların gölgesinde bir çözüm arayışına itiyor. Bu durum, sadece bir naaşın bekleyişi değil, aynı zamanda ulusal bir kimlik ve yönetim krizinin de yansıması olarak görülüyor.