2008 Sonrası Çalışmaya Başlayanlar İçin Kıdem Tazminatı, Yıllık İzin ve Kısmi Emeklilik Rehberi
Türkiye’deki sosyal güvenlik mevzuatı, özellikle işe giriş tarihine göre farklılıklar gösteren haklar nedeniyle zaman zaman karmaşıklaşabilmektedir. Bu makalemizde, 2008 sonrası ilk defa sigortalı çalışmaya başlayan vatandaşlarımızın en çok merak ettiği konulardan olan kıdem tazminatı alma koşulları, Yargıtay kararları ışığında yıllık izin hesaplamaları ve kısmi emeklilik hakları üzerine detaylı bilgiler sunacağız.
2008 Sonrası Çalışmaya Başlayanlar Kıdem Tazminatını Nasıl Alabilir?
İlk defa sigortalı çalışmaya 2009 yılında başladım ve o tarihten beri aynı fabrikada çalışıyorum. İşten ayrılmak istiyorum ancak kıdem tazminatımı kaybetmek de istemiyorum. Kendi isteğimle ayrıldığımda kıdem tazminatımı kaybetmemem için koşullar neler? SGK bana hangi koşullarda kıdem tazminatı alabilmem için yazı verir? (Yasin D.)
Kendi isteğinizle işten ayrılırken kıdem tazminatı hakkından yararlanmak, belirli koşulların sağlanmasına bağlıdır. Bu hak, 1475 Sayılı Eski İş Kanunu’na 1999 yılında eklenen bir düzenleme ile, emeklilik yaşı dışındaki diğer koşulları yerine getiren çalışanlara tanınmıştır.
Kıdem Tazminatı Alma Koşulları ve SGK Yazısı
Bu haktan faydalanabilmek için öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) kıdem tazminatına hak kazandığınıza dair bir yazı almanız gerekmektedir. SGK, dosyanızı inceleyerek gerekli prim günü ve sigortalılık süresi koşullarını tamamlayıp tamamlamadığınızı teyit eder ve size bu belgeyi verir. Bu yazıyı işvereninize sunarak kendi isteğinizle işten ayrılsanız dahi kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz.
İşe Giriş Tarihine Göre Prim Günü Şartları
- 8 Eylül 1999 Öncesi Başlayanlar: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim gününü tamamlayanlar.
- 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 Arası Başlayanlar: 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 prim gününü tamamlayanlar. Alternatif olarak, sigortalılık süresi 25 yıldan az olsa bile 7000 prim gününü tamamlayanlar da bu haktan yararlanabilir.
- 30 Nisan 2008 Sonrası Başlayanlar: Kıdem tazminatı alabilmek için genel koşul 5400 prim günüdür. Ancak bu prim günü, işe başlama tarihine göre kademeli olarak artırılmıştır:
- 1 Mayıs 2008 – 31 Aralık 2008: 4600 prim günü
- 2009 Yılında Başlayanlar (Sizin durumunuz): 4700 prim günü
- Her yıl 100 gün artarak 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren 5400 güne ulaşılmıştır.
Dolayısıyla, 2009 yılında çalışmaya başladığınız için 4700 prim gününü tamamladığınız tarihten itibaren SGK’dan yazınızı alarak kendi isteğinizle işten ayrılırken kıdem tazminatınızı talep edebilirsiniz.
SGK’dan Yazı Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Bazı durumlarda, 30 Nisan 2008 sonrası çalışmaya başlayanlar SGK’dan olumsuz yanıtlarla karşılaşabilmektedir. Bu gibi durumların önüne geçmek için, SGK’nın 1 Şubat 2022 tarihli ve “39452619” sayılı yazısını referans göstermeniz büyük önem taşımaktadır. Söz konusu yazı, Kanun’un kademeli geçiş hükümlerine göre prim ödeme gün sayısını tamamlayan ancak yaş şartını sağlayamamış sigortalılara kıdem tazminatına esas yazının verilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Aynı İş Yerinde Tekrar Çalışan İşçinin Yıllık İzin Süresi Nasıl Hesaplanır?
Dokuz yıl çalıştığım iş yerinden istifa edip başka bir kuruma geçtim. Orada 6 ay çalıştıktan sonra tekrar eski iş yerine döndüm ve iki yıldır çalışıyorum. Şu an yıllık iznim 14 gün olarak görünüyor. Bu hafta yazdığınız Yargıtay kararına göre, benim iznim 11 yıl üzerinden mi hesaplanacak? Yoksa bu karar sadece EYT’liler için mi geçerli? (Barış P.)
Yargıtay’ın bu konudaki kararı, sadece Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için değil, tüm çalışanlar için geçerlidir. İşçinin yıllık izin süresi, o iş yerindeki toplam çalışma süresine göre belirlenir. Yıllık izin süreleri asgari olarak şöyledir:
- 1 yıldan fazla 5 yıldan az: 14 gün
- 5 yıldan fazla 15 yıldan az: 20 gün
- 15 yıl ve daha fazla: 26 gün
Bu süreler azaltılamaz ancak bireysel veya toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir.
Yargıtay Kararı ve Uygulaması
Bazı işverenler, işçinin aynı iş yerindeki önceki çalışma dönemlerini göz ardı ederek, sanki yeni işe başlamış gibi izin sürelerini hesaplamaktadır. Ancak Yargıtay, bu uygulamanın hatalı olduğuna hükmetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 31 Mart 2026 tarihli (Esas No: 2026/572, Karar No: 2026/2864) kararına göre, işçinin ilk çalışma döneminde yıllık izinlerini kullanmış veya kullanmadığı izin ücretlerini almış olması dahi, ikinci çalışma döneminde hak kazandığı yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde ilk dönemdeki kıdeminin dikkate alınmasını engellemez.
Sizin durumunuzda, ilk dönemde 9 yıl, ikinci dönemde ise 2 yıl çalıştığınız göz önüne alındığında, toplam çalışma süreniz 11 yıldır. Bu durumda, yıllık izin hakkınızın 11 yıllık çalışmaya göre hesaplanması gerekmektedir. Yani, şu anki yıllık izin hakkınız 14 gün değil, 20 gün olmalıdır.
2008 Sonrası Sigorta Girişlilerin Kısmi Emeklilik Koşulları Nedir?
2013 SSK girişliyim. Prim günüm 2366. Ayrıca, 1000 gün de isteğe bağlı sigorta yatırdım ve hala yatırmaya devam ediyorum. Kısmi emeklilikten faydalanmak için nasıl bir yol izlemeliyim? (Günay A.)
2008 sonrası ilk defa sigortalı çalışmaya başlayanlar için kısmi emeklilik koşulları, prim günü ve yaş şartları üzerinden belirlenir. Sizin durumunuzda, 2013 yılında çalışmaya başladığınız için kısmi emeklilik için gerekli olan prim günü şartı 5100 gündür.
Kısmi Emeklilik Prim Günü ve Yaş Şartları
5100 prim gününü tamamlamanızın yanı sıra, bu prim gününü tamamladığınız tarihe göre kademeli olarak artan yaş koşulunu da yerine getirmeniz gerekmektedir:
- 5000 prim gününü 31 Aralık 2035 tarihine kadar tamamlarsanız: Kadınlar 61, erkekler 63 yaşında kısmi emekli aylığı bağlatabilir.
- Prim gününü tamamlama tarihi arttıkça, emeklilik yaşı her 2 yılda 1 yaş artar. Ancak, emeklilik yaşı hiçbir şekilde 65 yaşı aşamaz.
Sigorta Kolları Arasındaki Farklar (2008 Sonrası İçin)
30 Nisan 2008 sonrasında çalışmaya başlayanlar için işçi (4/a), memur (4/c) veya esnaf (4/b) ayrımı, prim günü hesaplamaları açısından önemini yitirmiştir. Bu tarihten sonra tüm sigorta kolları için aynı koşullar geçerlidir. Dolayısıyla, prim günlerinizi ister 4/a kapsamında sigortalı çalışarak, isterseniz isteğe bağlı sigorta ödeyerek (4/b kapsamında) tamamlayın, kısmi emeklilik koşulları ve alacağınız emekli aylığı açısından bir fark oluşmayacaktır.
Özetle, 2013 SSK girişli olarak kısmi emeklilik için 5100 prim gününü tamamlamanız ve bu prim gününü tamamladığınız tarihe göre belirlenen yaş şartını beklemeniz gerekmektedir.
News
