Kolombiya’da 10 Ağustos’ta yaşanan 7,4 büyüklüğündeki yıkıcı depremin ardından, sosyal medyada paylaşılan sıra dışı kızıl gökyüzü görüntüleri geniş yankı uyandırdı. Özellikle Galeras bölgesi çevresinden geldiği iddia edilen bu manzaralar, birçok kişi tarafından depremle ilişkilendirilse de, bilim dünyası iki olay arasında doğrudan bir bağlantı olmadığını belirtiyor. Bu makalede, hem Kolombiya depreminin etkilerini hem de ardından gözlemlenen kızıl gökyüzü fenomeninin bilimsel arka planını ele alacağız.
10 Ağustos’ta Kolombiya’nın batısını vuran 7,4 şiddetindeki deprem, ülkenin yakın tarihindeki en büyük doğal afetlerden biri olarak kaydedildi. Merkez üssü Chocó bölgesindeki San José del Palmar yakınları olan deprem, Cali, Pereira ve Manizales gibi büyük şehirlerde de ciddi hasara yol açtı. Reuters haber ajansına göre bu sarsıntı, Kolombiya’nın son bir asırdan fazla süredir yaşadığı en güçlü deprem olarak tarihe geçti ve geniş çaplı korku ve paniğe neden oldu.
Depremin üzerinden bir hafta geçtikten sonra, sosyal medya platformlarında Kolombiya’nın çeşitli bölgelerinden çekildiği belirtilen gün batımı fotoğrafları ve videoları dolaşıma girmeye başladı. Bu görüntülerde, gökyüzünün alışılmadık derecede yoğun kırmızı ve turuncu tonlarına büründüğü dikkat çekti. Özellikle aktif bir yanardağ bölgesi olan Galeras çevresinden geldiği öne sürülen bu görseller, kullanıcılar arasında gökyüzündeki bu esrarengiz renk değişimini depremle ilişkilendiren komplo teorilerini ve tartışmaları tetikledi.
Ancak bilimsel verilere göre, kızıl gökyüzü olayının tek başına bir depremin ardından meydana geldiğini iddia etmek doğru değildir. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) gibi uzman kuruluşlar, gün doğumu ve gün batımı sırasında Güneş ışınlarının atmosferde çok daha uzun bir yol kat ettiğini açıklamaktadır. Bu uzun yolculuk sırasında, ışığın kısa dalga boyları olan mavi ve mor renkler atmosferdeki partiküller tarafından daha fazla dağılırken (Rayleigh saçılması), kırmızı ve turuncu gibi uzun dalga boyları gözümüze daha yoğun bir şekilde ulaşır. Atmosferdeki toz, duman, su buharı ve bulutların yapısı da bu kırmızı ve turuncu tonların yoğunluğunu ve belirginliğini artırabilir. Dolayısıyla, sosyal medyada deprem ile kızıl gökyüzü arasında kurulan bağlantı, mevcut güvenilir bilimsel kaynaklar tarafından desteklenmemektedir; 7,4 büyüklüğündeki depremin bu görsel olaylara doğrudan neden olduğuna dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır.
Görüntülerin sıkça ilişkilendirildiği Galeras, Kolombiya’nın Nariño bölgesinde bulunan aktif ve sürekli izlenen bir stratovolkandır. Kolombiya Jeoloji Servisi, Galeras’taki sismik aktiviteyi, jeodezik deformasyonları, jeokimyasal değişiklikleri ve görsel hareketliliği çeşitli istasyonlar aracılığıyla titizlikle takip etmektedir. Bu takip, olası volkanik faaliyetlere karşı erken uyarı sağlamak amacıyla yapılsa da, Galeras’ın aktivitesi ile deprem sonrası kızıl gökyüzü fenomeni arasında doğrudan bir ilişki olduğu yönünde bir açıklama yapılmamıştır.
Sonuç olarak, Kolombiya’da yaşanan şiddetli depremle eşzamanlı olarak ortaya çıkan ve sosyal medyada geniş yankı bulan kızıl gökyüzü görüntüleri, doğal bir merak uyandırsa da, bilimsel olarak bu iki olayın birbirine bağlı olmadığı net bir şekilde belirtilmektedir. Gökyüzündeki renk değişimleri, genellikle atmosferik optik olayların ve gün ışığının atmosferle etkileşiminin bir sonucu olup, büyük depremlerle doğrudan ilişkili olduğuna dair bilimsel bir dayanak yoktur.
News
