ABD Merkez Bankası (Fed), Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda 25 baz puan artırma kararı aldı. Bu karar, finans piyasalarında yakından takip edilen ve küresel ekonomiye etkileri merakla beklenen önemli bir gelişme olarak kayda geçti.
FOMC, 12-0 oybirliğiyle aldığı kararla federal fonlama faizinin hedef aralığını yüzde 3,50-3,75 seviyesinden yüzde 3,75-4’e yükseltti. Bu adımla Fed, Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitmiş oldu. Hatırlanacağı üzere, Temmuz 2023 toplantısında gerçekleştirilen 25 baz puanlık artışla politika faizi yüzde 5,25-5,50 aralığına ulaşmış, bu da 2001 yılından bu yana görülen en yüksek faiz oranı olarak tarihe geçmişti.
Fed’in karar metninde, Amerikan ekonomisinin “sağlam bir hızda” genişlemeye devam ettiği vurgulandı. Metinde ayrıca, küresel jeopolitik gelişmelerin yol açtığı belirsizliğin yüksek seyrettiği belirtilirken, yurt içi harcamaların dirençli yapısını koruduğu ifade edildi. Verimlilik artışının güçlü, sermaye yatırımlarının ise sağlam bir seyir izlediği kaydedildi.
İstihdam piyasasına ilişkin değerlendirmelerde ise, iş kazanımlarının iş gücüne paralel ilerlediği ve işsizlik oranının kayda değer bir değişiklik göstermediği belirtildi. Bununla birlikte, enflasyonun hala yüksek seviyelerde seyrettiği ve bu politika adımının, enflasyonun Fed’in yüzde 2’lik uzun vadeli hedefine daha zamanında ulaşılmasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
FED PROJEKSİYONLARI: BİR FAİZ ARTIRIMI DAHA MI GELECEK?
Fed’in son yayımladığı güncel ekonomik projeksiyonlar, yetkililerin yılın ilerleyen dönemlerinde ek bir faiz artışına daha gidebileceği yönündeki beklentilerini ortaya koydu. Bireysel faiz beklentilerini yansıtan “nokta grafiğine” göre, 18 FOMC katılımcısının 16’sı bu yıl içinde bir faiz artırımı daha bekliyor.
Fed Başkanı Kevin Warsh’ın göreve başlamasının ardından kendi nokta tahminini sunmamayı tercih ettiği belirtilirken, dört yetkilinin bu yıl iki faiz artışının daha mümkün olduğunu öngördüğü, iki yetkilinin ise faiz artışlarının tek bir adımla sınırlı kalmasını beklediği görüldü.
Ancak, sonraki yıllara ilişkin projeksiyonlarda herhangi bir ek faiz artışı öngörülmüyor. Yetkililerin beklentileri, 2028 yılında bir, 2029 yılında ise en az bir faiz indirimi yönünde şekilleniyor.
ENFLASYON VE BÜYÜME BEKLENTİLERİ REVİZE EDİLDİ
Bankanın güncellenen ekonomik tahminlerinde, enflasyon beklentileri bu yıl için yüzde 3,6’dan yüzde 3,7’ye yükseltildi. 2027 için yüzde 2,3 olarak korunan enflasyon tahmini, 2028 için yüzde 2’den yüzde 2,1’e revize edilirken, 2029 için yüzde 2 olarak sabitlendi.
Gıda ve enerji fiyatlarının dışarıda tutulduğu çekirdek enflasyon tahminleri de bu yıl için yüzde 3,3’ten yüzde 3,4’e çıkarıldı. 2027 için yüzde 2,5 seviyesinde bırakılan çekirdek enflasyon tahmini, 2028 için yüzde 2,1’den yüzde 2,2’ye yükseltilirken, 2029 için yine yüzde 2 olarak belirlendi.
ABD ekonomisine ilişkin büyüme tahmini de yukarı yönlü revize edildi. Bu yıl için yüzde 2,2’den yüzde 2,3’e ve 2027 için yüzde 2,3’ten yüzde 2,4’e çıkarıldı. Büyüme tahmini 2028 için yüzde 2,2’de sabit kalırken, 2029 için yüzde 2,1 olarak kaydedildi.
İşsizlik oranına ilişkin tahminlerde ise düşüş görüldü. Bu yıl ve 2027 için yüzde 4,3’ten yüzde 4,1’e, 2028 için yüzde 4,2’den yüzde 4,1’e indirildi. İşsizlik oranı tahmini 2029 için de yüzde 4,1 olarak açıklandı.
YIL İÇİNDEKİ PAS GEÇME KARARLARI VE EYLÜL ARTIRIMI
Fed, mevcut politika faizi aralığı olan yüzde 3,50-3,75 seviyesiyle yıla başlamış ve yılın ilk beş toplantısında faiz oranlarında değişikliğe gitmeme kararı almıştı. Ocak ayındaki ilk toplantıda iki üye 25 baz puanlık indirim talebinde bulunsa da faiz sabit tutuldu. Benzer şekilde, Mart ve Nisan toplantılarında da faiz oranları aynı seviyede korundu.
Haziran toplantısında FOMC, 12-0 oybirliğiyle faizi yine yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bıraktı. Temmuz toplantısında ise faiz değişikliği yapılmamasına rağmen, bu karar 9-3 oyla alındı; Beth Hammack, Neel Kashkari ve Lorie Logan 25 baz puanlık bir faiz artışını destekleyen oy kullanan isimler oldu. Böylece Fed, yılın ilk beş toplantısında politika faizini sabit tutmuş, ancak Eylül toplantısında 25 baz puanlık bir artışla bu seyrini değiştirdi.
FED BAŞKANI WARSH: ENFLASYON UZUN SÜREDİR ÇOK YÜKSEK
Fed Başkanı Kevin Warsh, faiz kararı sonrası düzenlediği basın toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Kararın, ABD ekonomisinin güçlendiği bir dönemde alındığını belirten Warsh, yeni işe alımlar, özel sektördeki kazançlar ve işletmelerin sermaye yatırımları gibi göstergelerin son aylarda olumlu bir iyileşme kaydettiğini dile getirdi.
Özellikle şirketler açısından kredi akışının güçlü seyrettiğine işaret eden Warsh, “Jackson Hole’deki politika sempozyumunda da ifade ettiğim gibi, genel finansal koşulları kısıtlayıcı olarak tanımlamakta zorlanırım. Bu görüş, Komite tarafından da büyük ölçüde paylaşılıyor. Bu nedenle, destekleyici duruşumuzu bir miktar azalttık,” şeklinde konuştu.
Warsh, Fed’in Kongre tarafından belirlenen görev alanlarından istihdam tarafında iyi durumda olduğunu aktarırken, enflasyonun ise beş yıldan uzun bir süredir hedefin üzerinde seyrettiğine dikkat çekti. “Dolayısıyla temel odağımız, görev alanımızın fiyat istikrarı tarafında. Gerçek şu ki, enflasyon çok yüksek ve çok uzun süredir böyle devam ediyor,” ifadelerini kullandı.
Bu yaz açıklanan enflasyon verilerinin temel eğilimlerde anlamlı bir iyileşme göstermediğini belirten Warsh, Jackson Hole’deki vurgusunu hatırlatarak, toplantılar arası dönemde birçok temel emtia girdisinin fiyatlarının yükseldiğini aktardı. Warsh, enflasyonun temel eğiliminin yüzde 2’lik hedefe açık ve yeterli hızda ilerlediğinden emin olunması gerektiğini vurguladı. Komitenin bugün bu standardın karşılanmadığına karar verdiğini belirten Warsh, oybirliğiyle alınan kararın fiyat istikrarına daha hızlı ulaşma konusundaki kararlılıklarını gösterdiğini ifade etti.
“ENFLASYON RİSKLERİ YUKARI YÖNLÜ SEYREDİYOR”
Fed Başkanı Warsh, bankanın ekonomik projeksiyonlarına da değinerek, bunların Komite üyelerinin görüşlerini yansıttığını ancak kendisinin haziran ayında olduğu gibi bir projeksiyon sunmadığını aktardı. Warsh, “Enflasyon riskleri yukarı yönlüyken, iş gücü piyasasına ilişkin riskler kabaca dengeli durumda,” değerlendirmesinde bulundu.
Son birkaç haftada, çoğu gelişmiş ekonominin fiyat baskılarıyla karşı karşıya olduğu gerçeğinin açıkça görüldüğüne işaret eden Warsh, merkez bankalarının kendi görev alanlarıyla uyumlu şekilde değerlendirmelerini yaptığını belirtti. “Bugünkü kararımız, görev alanımız doğrultusunda yaptığımız en iyi değerlendirmeyi yansıtıyor,” dedi.
Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Warsh, petrol fiyatları dahil olmak üzere herhangi bir bireysel fiyatı doğrudan etkileyemeyeceklerini, ancak bu fiyatların genel fiyat düzeyine yayılmamasını sağlayacaklarını anlattı. “İleriye dönük yönlendirme işinde değilim. Gelecekte alacağımız kararlar hakkında şimdiden bir yargıya varmayacağım,” diye konuştu.
Bugünkü kararın, istihdamın seyrine ve ekonominin gücüne dair değerlendirmeleri doğrultusunda alındığının altını çizen Warsh, piyasalarda zaman zaman olası adımların fiyatlandığını ancak kararlarını bu doğrultuda vermediklerini vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed’e faizleri düşürme çağrısına yönelik soru üzerine Warsh, “Bugün aldığımız karar, Kongre’nin fiyat istikrarını sağlama yönünde bize verdiği görevi yerine getirmek adına atılmış doğru bir adımdı,” cevabını verdi.
Fed’in son toplantıdan bu yana değişen faktörlere dair soruya cevaben Warsh, iş gücü piyasasının durumu, enflasyon eğilimleri ve jeopolitik gelişmelere dikkat çekti. “Birkaç hafta önceki değerlendirmem, yaz aylarındaki enflasyon eğilimlerinin arzu edilen kriterleri karşılamadığı yönündeydi. O zamandan bu yana bu görüşümü değiştirmemi gerektirecek çok az veri gördüm, dolayısıyla aynı kanaati koruyorum,” ifadelerini kullandı.
Herhangi bir veriyi “nefesini tutarak” beklemediğini vurgulayan Warsh, önemli olanın “gürültü” içeren tekil veriler değil, trendler olduğuna işaret etti. “Tekil veriler yanıltıcı dalgalanmalar barındırır. Bunlara aşırı odaklanmak tehlikeli bir saplantıdır. Bu, benim kaygı duyduğum bir konu değil,” ifadeleriyle tekil verilerin yanıltıcılığına dikkat çekti.
Tahvil faizlerindeki yükselişi üç ana nedene bağlayan Warsh, bunları ekonomik güç, sermaye harcamalarındaki artış ve jeopolitik gelişmeler olarak sıraladı. Warsh, haziran ayında fiyat istikrarını sağlama taahhüdünü yeniden teyit ettiğini, ağustos ayında da bir karara değil bir disipline bağlı olduklarını vurguladığını hatırlattı. Bugünkü kararın da bu konudaki ciddiyetlerini ve fiyat istikrarı hedefini gerçekleştireceklerini göstermeye başladığının altını çizen Warsh, “Önümüzdeki haftalar ve aylar boyunca görüşmelerimizi sürdürürken bu konuda daha fazla şey söyleyeceğiz, ancak gelecekteki eylemler hakkında şimdiden peşin hükümde bulunmaya pek hazırlıklı değilim,” şeklinde sözlerini tamamladı.
News
