Suriye’den Kürt Nüfusuna Yönelik Tarihi Haklar Kararnamesi: Kimlik, Dil ve Vatandaşlık Güvence Altında

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, ülkedeki Kürt nüfusunun kültürel, dilsel ve vatandaşlık haklarını genişleten ve güvence altına alan kapsamlı bir kararname yayımladı. Bu tarihi düzenlemeler, Suriye devletinin Kürtleri ulusun “ayrılmaz ve asli bir parçası” olarak tanımlamasıyla büyük ses getirdi. Kararname, on yıllardır süregelen ayrımcı politikaları sona erdirerek, kapsayıcı bir ulusal kimlik inşa etme yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Kürt Kimliği Ulusal Kimliğin Ayrılmaz Parçası Oldu

Yayımlanan 13 sayılı kararname, Kürt kökenli Suriye vatandaşlarının ülke halkının temel bir unsuru olduğunu resmiyetle kabul ediyor. Bu kararla, Kürtlerin kültürel ve dilsel kimlikleri, Suriye’nin zengin ve çok yönlü ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak tescillendi. Devlet, bu kültürel ve dilsel çeşitliliği koruma altına alırken, Kürt vatandaşların kendi miraslarını, sanatlarını ve anadillerini geliştirme haklarını yasal güvenceye kavuşturdu.

Kürtçe, Suriye’de Ulusal Dil Statüsü Kazandı

Suriye’deki Kürt toplumu için bir dönüm noktası olan bu kararnameyle Kürtçe, ulusal bir dil statüsü kazandı. Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde, hem devlet okullarında hem de özel eğitim kurumlarında Kürtçenin seçmeli ders olarak veya kültürel-eğitsel faaliyetler kapsamında öğretilmesi artık yasal. Bu adım, Kürt dilinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından hayati önem taşıyor.

Tarihi Vatandaşlık Hakları ve 1962 Sayımının İptali

Kararname, 1962 yılında Haseke vilayetinde gerçekleştirilen ve binlerce Kürdü vatansız bırakan tartışmalı nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai yasa ve uygulamaları tamamen yürürlükten kaldırdı. Bu tarihi düzenleme sayesinde, Suriye topraklarında yaşayan ve daha önce kayıtsız olanlar da dahil olmak üzere tüm Kürt kökenli kişiler, tam eşit haklara sahip Suriye vatandaşlığına kavuştu. Bu, yıllardır süregelen bir adaletsizliğin sona ermesi anlamına geliyor.

Nevruz, Suriye Genelinde Resmi Bayram İlan Edildi

Baharın müjdecisi ve kardeşliğin sembolü olan Nevruz Bayramı, 21 Mart tarihinde Suriye Arap Cumhuriyeti genelinde resmi ve ücretli tatil günü olarak kabul edildi. Bu sembolik ve kapsayıcı adım, Kürt kültürel mirasının ulusal düzeyde tanınmasını ve kutlanmasını sağlamanın yanı sıra, Suriye’nin çok kültürlü yapısını onurlandırıyor.

Ayrımcılığa Son, Kapsayıcı Ulusal Söylem Zorunlu Oldu

Kararname, etnik köken veya dil temelinde her türlü ayrımcılığı kesinlikle yasaklıyor. Ayrıca, devlet medyası ve eğitim kurumlarının, toplumun tüm kesimlerini kapsayan, bütüncül bir ulusal söylemi benimsemesini ve teşvik etmesini zorunlu kılıyor. Ayrımcılık yapanlar veya nefret söylemi yayanlar, mevcut yasalara göre cezalandırılacak. Bu hüküm, Suriye’de daha eşitlikçi ve uyumlu bir toplumsal yapının inşasını hedefliyor.

Kararnamenin tam olarak uygulanabilmesi için ilgili bakanlıklar ve kurumlar gerekli yürütme talimatlarını çıkaracak. Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe giren bu karar, Suriye’nin geleceğinde önemli bir dönüm noktası olarak tarihe geçti.

Kararnamenin Kilit Maddeleri

Madde 1: Suriyeli Kürt vatandaşlar, Suriye halkının temel ve özgün bir parçası olarak kabul edilir; kültürel ve dilsel kimlikleri, Suriye’nin birleşik ve çeşitli ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Madde 2: Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliği korumayı taahhüt eder; Kürt vatandaşların kendi miraslarını, sanatlarını koruma ve ana dillerini ulusal egemenlik çerçevesinde geliştirme haklarını garanti altına alır.

Madde 3: Kürtçe ulusal bir dil olarak kabul edilir; Kürtlerin nüfusun önemli bir yüzdesini oluşturduğu bölgelerdeki devlet okullarında ve özel okullarda, seçmeli müfredatın bir parçası veya kültürel ve eğitsel bir faaliyet olarak öğretilmesine izin verilir.

Madde 4: 1962 yılında Haseke ilinde yapılan nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai kanun ve uygulamalar iptal edilmiştir. Daha önce kayıtlı olmayanlar da dahil olmak üzere, Suriye’de yaşayan Kürt kökenli tüm sakinlere, hak ve ödevlerde tam eşitlik sağlanarak Suriye vatandaşlığı verilir.

Madde 5: “Nevruz” bayramı baharı ve kardeşliği simgeleyen ulusal bir kutlama olarak, Suriye Arap Cumhuriyeti genelinde resmi ücretli tatil ilan edilmiştir.

Madde 6: Devlet medyası ve eğitim kurumlarının kapsayıcı bir ulusal söylem benimsemesi zorunludur. Etnik köken veya dile dayalı her türlü ayrımcılık veya dışlama yasal olarak yasaklanmıştır; etnik çatışmayı kışkırtmak mevcut yasalar kapsamında cezalandırılacaktır.

Madde 7: Bu kararname hükümlerinin uygulanması için gerekli yürütme talimatlarını ilgili bakanlıklar ve yetkili kurumlar çıkarır.

Madde 8: Bu kararname, Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından çıkarılan bu kararname, ülkenin çok etnikli yapısına yönelik uzun süredir beklenen kapsamlı bir adımı temsil ediyor. Kürt kimliğinin tanınması, dil haklarının güvence altına alınması ve vatandaşlık sorunlarının çözülmesi, Suriye’nin gelecekteki toplumsal uyumu ve istikrarı açısından derin etkiler yaratma potansiyeli taşıyor.