0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ABD-İran Müzakerelerinde Yeni Perde: Pakistan Arabuluculuğunda Kritik Görüşmeler Başladı

Pakistan’ın başkenti İslamabad, küresel siyasetteki en kritik başlıklarından biri olan ABD ile İran arasındaki müzakerelere ev sahipliği yapıyor. Bölgesel gerilimi düşürme ve kalıcı bir uzlaşma zemini bulma hedefiyle Pakistan’ın arabuluculuğunda yeniden başlayan görüşmeler, uluslararası kamuoyunun yakın takibinde. Masadaki en büyük engellerden biri ise dünya enerji sevkiyatının kilit noktası konumundaki Hürmüz Boğazı’nın statüsü ve güvenlik kontrolü konusundaki derin anlaşmazlıklar.

Hürmüz Boğazı: Müzakerelerin Kilidi ve En Büyük Anlaşmazlık Konusu

İslamabad’da devam eden müzakerelerin merkezinde, küresel enerji piyasası için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş hakları ve güvenlik kontrolü yer alıyor. İran, boğaz üzerindeki denetim haklarının uluslararası alanda tanınmasını talep ederken, ABD yönetimi uluslararası seyrüsefer serbestisinin müzakere konusu dahi olamayacağını net bir şekilde ifade ediyor. Bu temel fikir ayrılığı, görüşmelerin seyrini belirleyen en kritik unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

Hürmüz Boğazı krizinin yanı sıra, taraflar nükleer programın geleceği ve İran’a uygulanan ekonomik yaptırımların kaldırılması gibi hassas başlıkları da teknik düzeyde ele alıyor. Ortadoğu’da yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek bu temaslar, uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’ndaki çözümsüzlük nedeniyle her an tıkanma riski taşıyor.

İran’dan Net Kırmızı Çizgiler ve Öneri Paketi: Askeri Kazanımlar ve Boğaz Kontrolü

Tasnim Haber Ajansı’nda yer alan bilgilere göre, İran müzakere heyeti ABD’nin masaya getirdiği “aşırı taleplere” tepki gösterdi. İranlı yetkililer, askeri kazanımlarından vazgeçmeyeceklerini vurgulayarak pozisyonlarını netleştirdi. Taraflar arasında kilit konularda yazılı metin alışverişi başlamış durumda.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan yaptığı açıklamada, “Pakistan’da bulunan üst düzey İran heyeti, tüm varlığıyla İran’ın çıkarlarını korumakta ve bu doğrultuda cesurca müzakere edecektir. Her durumda halkımıza hizmetimiz bir an bile durmayacak ve müzakerelerden ne sonuç çıkarsa çıksın, hükümet halkının yanında olacaktır,” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin açıklamalarına göre, Pakistanlı yetkililerle gerçekleştirilen görüşmelerde İran’ın değerlendirmelerini, görüşlerini ve taleplerini içeren 10 maddelik bir öneri paketi sunuldu. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’e iletilen bu “kırmızı çizgiler” arasında özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki tam kontrol hakkının tanınması, savaş tazminatlarının ödenmesi, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve bölge genelinde kapsamlı bir ateşkesin sağlanması maddeleri yer alıyor.

Geçici Ateşkes ve Uluslararası Arabuluculuk Çabaları: Türkiye, Pakistan, Mısır Devrede

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından yaşanan gerilimin savaşa dönüşmesiyle başlayan süreçte, ABD Başkanı Donald Trump 8 Nisan’da TSİ 01.30 sularında geçici bir ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla iki haftalık ateşkesi onayladıklarını ve İran’dan alınan 10 maddelik teklifin müzakereler için “uygulanabilir bir temel” oluşturduğunu belirtti.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, “İran’ın savaştaki hedeflerine ulaştığı” açıklamasını yaparken, nihai müzakerelerin İslamabad’da en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasını hedeflediklerini bildirdi. Türkiye, Pakistan ve Mısır gibi bölge ülkeleri, ABD-İran arasındaki bu mesaj alışverişinin başarıyla sonuçlanması için yoğun diplomatik çaba gösterdi.

Geçici ateşkese destek veren İsrail yönetimi ise uzlaşmaya Lübnan konusunun dahil olmadığını savunarak bu ülkeye yönelik saldırılarını sürdürme kararlılığını yineledi.

İslamabad’daki Heyetler: Kilit İsimler ve Görüşmelerin Yüksek Düzeyi

İslamabad’da gerçekleşen bu kritik görüşmelerde, ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik ediyor. Heyette Beyaz Saray Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve eski Başkan Trump’ın damadı Jared Kushner gibi önemli isimler de bulunuyor.

İran tarafına ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlık ediyor. Heyette Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan, İran Merkez Bankası Başkanı ve bazı milletvekilleri gibi üst düzey yetkililer yer alıyor.

Her iki heyet de resmi müzakereler öncesinde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı bir araya geldi. Şerif, ilk olarak İran heyetiyle, ardından da Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki ABD heyetiyle görüştü. Bu üst düzey temaslar, müzakerelere verilen önemi ve beklentilerin yüksekliğini gözler önüne seriyor.

Ortadoğu’da barış ve istikrar arayışlarının sürdüğü bir dönemde, Pakistan arabuluculuğunda yeniden başlayan ABD-İran müzakereleri, bölgedeki tansiyonu düşürme potansiyeli taşıyor. Ancak Hürmüz Boğazı üzerindeki fikir ayrılıkları, nükleer program ve ekonomik yaptırımlar gibi köklü sorunlar çözülmeden, kalıcı bir anlaşmaya varılması zorlu bir süreç olmaya devam edecektir. İslamabad’daki bu diyalog, küresel diplomasi için kritik bir sınav niteliğinde.